معرفی انواع ابزارهای دستی در کارگاه نجاری و صنایع چوب

معرفی انواع ابزارهای دستی در صنایع چوب و کارگاه نجاری

۱۶ بهمن ۱۳۹۷

انتخاب ابزارهای دستی مناسب برای هر مرحله از فرآیند تولید و همچنین نحوه‌ی استفاده‌ی صحیح از ابزار، مکمل دانش مربوط به ماهیت و ویژگی‌های چوب در حوزه‌ی درودگری است. به عقیده‌ی بسیاری از درودگران سنّتی، پیش از کار با ماشین‌آلات، فرد می‌بایست قادر باشد تا نحوه‌ی کار به کمک ابزار دستی را آموخته و با استفاده از ابزار مناسب، فرآیند کار را بدون هیچ‌گونه نقصی انجام دهد. ابداع موتور الکتریکی تحولی عظیم در صنعت چوب همانند سایر صنایع ایجاد نمود؛ چرا که سرعت را به طرز قابل ملاحظه‌ای افزایش داد. ابزار دستی دارای قدمت بیشتر و ابزار الکتریکی و ماشین‌آلات همان‌گونه که ذکر شد، از سرعت بیشتری برخوردارند. اما نکته‌ای که بیش از آن حائز اهمیّت است، به کار گیری مناسب‌ترین ابزار در هر مرحله است. بیش‌تر اوقات برداشتن یک ابزار دستی مانند ارّه دستی و شروع به کار راحت‌تر از روشن کردن یک ماشین و کار با آن است. کار با برخی از ابزارهای دستی نیازمند صرف زمان بسیار زیادی است و از طرف دیگر نیز، ابزار الکتریکی در برخی موارد فاقد دقت مورد نیاز هستند. بنابراین، استفاده از ابزار دستی و صرف حوصله و دقت به جای سرعت راهکار معقول‌تری خواهد بود. برای مثال برای برش کلّه‌چوب در اتصالات کام و زبانه استفاده از اره فلکه سرعت کار را ضمن حفظ دقت به میزان قابل توجهی افزایش خواهد داد. اما از طرف دیگر، در اتصالات دم‌چلچله و یا اتصالات انگشتی، صرف زمان بیشتر و استفاده از ابزار دستی -مانند ارّه دستی و مغار- توصیه می‌گردد. در نهایت می‌توان گفت ترکیبی مناسب از ابزار دستی و الکتریکی می‌تواند ایجادکننده‌ی مزیت رقابتی در فرآیند تولید قلمداد گردد.

به طور کلی ابزارهای دستی نجاری را می‌توان در دسته‌های زیر قرار داد. شما می‌توانید با کلیک روی هر دسته، اطلاعات مربوط به آن را مطالعه کنید:

۱. ابزارهای اندازه‌گیری و نشانه‌گذاری در نجاری
۲. ارّه‌های دستی نجاری
۳. مغارهای نجاری
۴. ابزارهای تسطیح نجاری
۵. ابزارهای نصب و اتصال نجاری

معرفی همه ابزارهای دستی در کارگاه نجاری

استفاده از ابزار برقی در عین داشتن مزیت‌های بی‌شمار مانند سرعت در کار و صرف نیروی بدنی به مراتب کمتر از ابزار دستی، می‌توانند باعث بروز خطرات و آسیب‌های جسمی شدید و همچنین افزایش ضایعات گردند. فاکتور بسیار مهم در کار با این‌گونه ابزار، دقت و تمرکز بسیار بالا در هنگام کار است؛ چرا که به هنگام کار با ابزار برقی مانند ارّه برقی در کمتر از یک صدم ثانیه ممکن است انگشت خود را از دست بدهید. از آن گذشته، انتخاب ابزار متناسب با حجم تولید و محصول تولید شده از اهمیت خاصی برخوردار است. شاید نیازی به در اختیار گرفتن تمامی ابزارهای موجود و صرف هزینه‌ی مالی هنگفت وجود نداشته باشد. شناخت و درک کافی از هر یک از ابزار برقی موجود و آشنایی با کارکرد هر کدام، راه‌گشای انتخاب ابزار مناسب خواهد بود.
ابزارها و دستگاه‌های الکتریکی نیز در یک دسته‌بندی کلّی‌تر از نظر ابعاد به دو دسته‌ی ماشین‌‎های دستی و قابل حمل‌، و ماشین‌آلات ثابت یا سنگین تقسیم می‌گردند.

برای مشاوره در زمینه راه‌اندازی کارگاه نجاری و خرید ماشین‌آلات صنایع چوب مورد نیاز برای شروع کار می‌توانید با متخصصین گروه صنعتی نوین چوب در تماس باشید. منتظر شما هستیم.

ابزارهای اندازه‌گیری و نشانه‌گذاری در نجاری

ابزارهای اندازه‌گیری در نجاری امروزه گستردگی بسیار زیادی دارند. بعضی از آن‌ها ساده هستند مثل متر، خط‌کش، مداد و … و بعضی دیگر ترکیبی و پیچیده هستند مثل نشانه کام و زبانه یا گونیاهای ترکیبی با تراز و زاویه‌سنج دیجیتال و موارد دیگر. نشانه‌گذاری و اندازه‌گیری اولین مرحله در ساخت هر پروژه نجاری است و دقت عمل در این مرحله در تمامی پروسه ساخت یک پروژه مؤثر است. در حالی که این دسته از ابزارها گستردگی بسیار زیادی دارند مثل: متر، کولیس، رولت، گونیا، پرگار، نقاله، کاتر، انواع خط‌کش و تراز و موارد دیگر، یک نجار به طور معمول حتماً از مداد و خط‌کش، گونیا و متر استفاده می‌کند.

ابزارهای اندازه‌گیری و نشانه‌گذاری در نجاری

اره‌های دستی نجاری

اره‌های دستی نیز انواع متنوعی دارند. امروز با وجود ماشین‌آلات صنعت چوب، استفاده از اره‌های دستی بسیار کمتر از گذشته شده و صرفاً برای موارد ریزه‌کاری و خاصی که با ماشین‌آلات قادر به اجرا نباشیم، از اره‌های دستی استفاده می‌کنیم. یکی از معروف‌ترین این اره‌ها، اره‌های ژاپنی هستند که هنوز هم در سراسر دنیا بسیار طرفدار دارند و پرکاربرد هستند.در مورد دیگر اره‌های دستی می‌توان از اره پنل که رایج‌ترین نوع اره است، اره پشت‌دار که پشت آن برای جلوگیری از خم شدن اره در برش‌های سنگین با یک تکه چوب یا فلز مهار شده، اره نوک‌تیز که نوک آن تیز و شکل آن مانند اره‌ماهی است و مناسب برش‌های منحنی و مرکزی است، اره کمانی، و اره مویی که مناسب برش نئوپان و فیبر است، نام برد.

اره‌های دستی نجاری

مغارهای نجاری

مغار نجاری یکی از همراهان همیشگی نجاران و به‌خصوص منبت‌کارها است. مغار ابزاری‌ست که برخلاف دیگر ابزارهای نجاری که هر روز مدل‌های برقی و دیجیتال جایگزین آن‌ها می‌شوند، تا به حال هیچ جایگزین برقی‌ای نداشته. مغار یک ابزار بسیار باارزش برای افرادی‌ست که با آن کار می‌کنند. برای مغارکاری در شرایط مختلف و کاربری‌های متفاوت، انواع مختلفی وجود دارد. از رایج‌‌ترین انواع مغار می‌توان به این موارد اشاره کرد: مغارهای تخت در ابعاد مختلف، مغار سرکج، مغار شفره و مغارهای منحنی.

مغارهای نجاری

ابزارهای تسطیح نجاری

ابزارهای تسطیح نجاری شامل انواع رنده‌های نجاری، انواع سوهان و سنباده و چوب‌ساب می‌شود. رنده‌های نجاری انواع مختلفی مثل رنده دستگاه، رنده کله‌چوب، رنده کنشکاف و رنده بغل دو راهه دارند. در پروژه‌های نجاری حتی اگر دیگر از رنده‌های دستی و سوهان استفاده نشود، اما در مرحله فینیشینگ نیاز است که از انواع سنباده‌ها به صورت دستی استفاده شود. چه استفاده از ورق سنباده باشد چه استفاده از سنباده دیسکی و لرزان و دیگر سنباده‌ها.

ابزارهای تسطیح نجاریابزارهای نصب و اتصال نجاری

ابزارهای نصب و اتصال شامل تمام ابزاری می‌شود که برای نصب و اتصال بخش‌های مختلف یک پروژه نجاری و همچنین برای نصب پروژه در محل مورد نظر آن استفاده می‌شود. این ابزارها شامل انواع چکش، انواع پیچ گوشتی دستی و برقی و دریل و میخ‌کوب و منگنه‌کوب و انواع گیره‌ها مثل گیره F شکل، گیره‌های تسمه‌ای و انبری و موارد دیگر می‌شود.

اما ابزارهای دستی در نجاری فقط ابزارهایی که در این دسته‌بندی‌ها خواندید نیست. ابزارآلات دستی نجاری امروزه به طیف گستره‌تری از تجهیزات گفته می‌شود و به طور کلی هر ابزاری که بتوان بدون هیچ وسیله خاصی و به راحتی آن را حمل کرد زیرمجموعه‌ای از ابزارهای نجاری، Hand Tools و Power Tools است. در ادامه به طور مختصر با بعضی از این Power Tools ها آشنا می‌شویم.

انواع اره گردبر نجاری

اره گردبر یکی از پرکاربردترین ابزارهای کارگاه نجاری‌ست. به کمک این اره به راحتی می‌توان انواع سطوح را به صورت طولی و عرضی و حتی زاویه‌دار برش زد. اره گردبر جای زیادی نمی‌گیرد و به‌خصوص در کارگاه‌های خانگی برای استفاده بسیار مناسب است.

اره گردبر نجاری

انواع اره عمودبر

اره عمودبر یا Jigsaw یکی دیگر از ابزارهای دیگر است که به‌خصوص برای برش‌های طرح‌دار مثل برش‌های منحنی بسیار کاربردی است. نحوه عمل‌کرد اره عمودبر تا حدود زیادی مشابه اره نواری یا اره فلکه است. با این تفاوت که شاید قدرت کمتری به نسبت اره فلکه داشته باشد، اما با توجه به سبک بودن و قابل حمل بودن آن بسیار محبوب است و می‌توان بسته به نیاز به راحتی انواع برش‌ها را روی سطح قطعه کار اجرا کرد.

انواع اره عمودبر

انواع اره فارسی بر

عمده کاربرد این اره در برش‌های زاویه‌ای است. به همین دلیل به آن اره فارسی‌بر گفته می‌شود. این اره به کمک بازوی متحرک قابلیت اجرای انواع برش‌های زاویه‌دار را دارد.

انواع اره فارسی بر

انواع فرز مشتی

فرز مشتی به ما کمک می‌کند برای ساخت انواع اتصالات به راحتی انواع کام و شیارها و منحنی‌ها و طرح‌های آماده را اجرا کنیم. ماشین‌آلات فرز نجاری از نظر قدرت با فرزهای مشتی بسیار تفاوت دارند، اما فرز مشتی برای یک کارگاه خانگی بسیار مناسب و کار راه انداز است و در صورتی که نجار، خبره و دارای تجربه باشد، به کمک اور فرز نجاری می‌تواند ابزارهایی کاملاً بدون نقص را اجرا کند.

انواع فرز مشتی

انواع سنباده دیسکی، سنباده لرزان، سنباده نواری

از آنجا که فینیشینگ یکی از مهم‌ترین مراحل یک پروژه نجاری است، سنباده‌ها نیز از مهم‌ترین ابزارهای یک کارگاه نجاری هستند. سنباده در شکل‌ها و کاربردهای مختلفی موجود هستند. سنباده‌ها کارایی مختلفی دارند و در پرداخت هر قطعه کاری از سنباده به‌خصوصی باید استفاده شود. سنباده‌های دیسکی قابل حرکت روی سطح قطعه کار و مناسب برای پرداخت سطوح بزرگ هستند. با توجه به نیاز هر نجار وجود یک یا چند نوع سنباده در کارگاه نجاری کاملاً لازم است.

انواع سنباده دیسکی، سنباده لرزان، سنباده نواری

میز برش یا اره میزی (قابل حمل)

یکی دیگر از پرکاربردترین موارد، اره میزی است. به کمک اره میزی می‌توان انواع برش‌های طولی و عرضی را اجرا کرد. همچنین با کمک گونیا و بسته به خلاقیت اپراتور، انواع برش‌های پیچیده‌تر مثل برش زاویه‌دار نیز با اره میزی قابل اجرا است. این اره میزی و کلاً ماشین‌های پرتابل نجاری اگرچه از نظر قدرت کارایی ماشین‌آلات سنگین صنایع چوب را ندارند، اما در کارگاه‌های به فضای کم و کارگاه‌های نجاری خانگی بسیار کاربردی و پاسخ‌گوی نیازهای کاربر هستند.

میز برش یا اره میزی (قابل حمل)

از دیگر ابزار مورد نیاز نجاری که شاید در این دسته‌بندی‌ها نگنجد می‌توان به پمپ باد اشاره کرد که مجدداً از نیازهای ضروری کارگاه نجاری است، بادپاش برای تمیز کردن سطوح از خاک اره و جعبه ابزار و لباس ایمن برای کار نجاری شامل لباس مناسب، کفش مناسب کار، دستکش، ماسک تنفسی، کلاه و عینک یا حفاظ طلقی و موارد دیگر اشاره کرد.