انواع برش‌های مختلف با استفاده از انواع اره دستی در نجاری

برش‌های مختلف با استفاده از انواع اره دستی در نجاری

۳۰ بهمن ۱۳۹۷

اره‌های دستی در کارگاه نجاری انواع مختلفی دارند و هرکدام شکل و کاربرد خاص خود را دارند. برای اینکه بدانید چه اره‌های دستی‌ای وجود دارند و با نام و خصوصیات هرکدام از آنها آشنا شوید، این مقاله را بخوانید: معرفی اره‌های دستی در نجاری و دانستنی‌های جالب در مورد آن‌ها

دقت و سرعت در برش چوب به عوامل مختلفی وابسته است، از جمله: نحوه‌ی صحیح ایستادن و به دست‌گرفتن ارّه، زاویه‌ی مناسب تیغه‌ی ارّه با قطعه چوب و همچنین نحوه‌ی صحیح مهار کردن چوب. لازم است همواره قطعه چوب مورد نظر جهت برش، به کمک گیره مهار شده یا با استفاده از پیچ‌دستی به میز کار متصل شده باشد. نگه داشتن چوب صرفاً با دست و بدون مهار کردن آن با ابزار ذکر شده، به برش‌های ناصاف منجر خواهد شد. از طرف دیگر ارتفاع میز کار برای برش نیز بسیار حائز اهمیت است. ارتفاع میز برش باید به میزانی باشد که راحت بوده و از به کار گیری نیروی جسمانی مضاعف هنگام برش جلوگیری به عمل آورد. برای مثال اگر میز برش بیش از اندازه بلند باشد، دست بالاتر از حالت عادی قرار گرفته و در نتیجه به دلیل خستگی بیشتر امکان خطا در برش افزایش می‌یابد.

معرفی انواع تیغ اره دستی نجاری
زاویه‌ی مناسب تیغه‌ی ارّه با قطعه چوب مورد نظر نیز کاملاً به نوع برش بستگی دارد. برای برش‌های طولی و در راستای الیاف چوب، تیغه‌ی ارّه می‌بایست نزدیک به حالت عمود بر قطعه چوب (بیش از ۶۰ درجه) قرار گیرد. اما برای برش‌های عرضی یا عمود بر راستای الیاف چوب، زاویه‌ی تیغه‌ی ارّه با چوب کاهش (حدود ۴۵ درجه) می‌یابد. حتی زوایای کمتر دقت بیشتری را در هنگام برش خواهند داشت. جهت اتمام یک برش در داخل چوب لازم است تیغه‌ی ارّه حالت عمودی داشته باشد تا انتهای برش کاملاً صاف و دقیق به انجام رسد. اگرچه زمانی که تیغه‌ی ارّه حالت عمودی داشته باشد، بیشترین سرعت برش را خواهیم داشت اما بهتر است در شروع برش تیغه را در کمترین شیب ممکن نگه داشت (حدود ۲۰ درجه) و با پیش‌روی در برش زاویه‌ی تیغه با چوب را افزایش داد. شیب کمتر تیغه‌ی ارّه از ایجاد لبه‌های ترک‌خورده، شکسته‌شده و یا غیر‌ یک‌دست جلوگیری خواهد کرد. در نظر داشتن این نکته ضروری است که به هنگام برش، شکاف ایجاد شده تقریباً ۳ میلی‌متر عریض خواهد بود. لازم است این مقدار در اندازه‌گیری‌ها به عنوان ضایعات کار لحاظ شود.

این مقاله را هم مطالعه کنید  اور فرز چیست؟ بررسی اجزا و نکاتی برای تعویض تیغه‌ها

اهمیت زاویه تیغ اره دستی در هنگام برش
برای نرمیِ بیشتر و جلوگیری از گیر کردنِ تیغه در بین شکاف در هنگام برش، بهتر است دو طرف تیغه با پارافین ساییده شده یا با روغن چرب گردد. همچنین می‌توان با قرار دادن یک قطعه فیبر نازک در میان شکاف از بسته‌شدن آن و همچنین گیر کردن تیغه‌ی ارّه در شکاف برش جلوگیری نمود.

برش طولی با اره دستی نجاری
برش‌های طولی با اره دستی

برای برش‌های طولی لازم است قطعه چوب مورد نظر ابتدا در جای خود به درستی مهار شده تا از حرکت آن در حین برش جلوگیری به عمل آید. برای شروع برش، تیغه‌ی ارّه را در سمت راست یا چپ خط راهنما قرار داده (بسته به اینکه کدام طرف جزء ضایعات برش خواهد بود) و با قرار دادن شست دست دیگر در کنار نوک تیغه، از حرکت آن در شروع برش جلوگیری می‌کنیم. پس از چند بار رفت و برگشت تیغه و زمانی که شکاف به اندازه‌ی کافی عمیق شد، شست دست را از روی چوب برداشته و سرعت رفت و برگشت ارّه افزایش می‌یابد. البته برای نتیجه‌ی بهتر هنگام برش، بهتر است رفت و برگشت با سرعت کمتری صورت گرفته و در عوض از تمام طول تیغه‌ی ارّه جهت برش استفاده گردد.

برش طولی قطعات کوچک چوب با اره دستی
برای برش‌های طولی در قطعات کوچک‌تر و پیش‌گیری از کج‌رفتن مسیر برش، بهتر است قطعه چوب مورد نظر را در حالت عمودی در گیره‌ی رومیزی مهار نموده و از بالای آن شروع به برش کرد. با دست دیگر یک طرف قطعه چوب را نگه‌داشته و با نزدیک شدن به پایان برش، بهتر است ارّه به حالت افقی نزدیک شود.

این مقاله را هم مطالعه کنید  معرفی انواع روش‌های سمباده‌زنی با کمک سمباده‌زن نواری (قسمت اول)

برش عرضی قطعه چوب با اره دستی
برش‌های عرضی با اره دستی

شروع برش کاملاً مانند برش طولی خواهد بود با این تفاوت که زاویه‌ی برش ۴۵ درجه است. برای جلوگیری از شکسته‌شدن سر چوب توسط قطعه چوب زائد برش‌خورده، بهتراست که قسمت زائد را با دست دیگر نگه داشته و زاویه‌ی تیغه با چوب را در انتهای برش به زاویه‌ی قائمه نزدیک نمود.

برش عرضی چند قطعه پشت سر هم با اره دستی
جهت برش عرضی چند قطعه چوبِ به هم متصل‌شده یا در کنار هم قرارگرفته، برای حفظ دقت کار، لازم است یک قطعه چوب تراش‌خورده با زوایای قائمه و با طول بیش‌تر از عرض قطعات مورد نظر، روی قطعات و مماس با خط برش قرار گرفته و سپس با کمک پیچ‌دستی روی میز کار مهار گردد. قطعه‌ی قرار گرفته در حکم راهنمای برش خواهد بود و از کج‌رفتن در حین برش جلوگیری نموده و منجر به ایجاد لبه‌ای صاف و یک‌دست در قطعات متصل‌شده خواهد شد. لازم است ضمن انجام برش، تیغه‌ی ارّه را در حالت مماس با قطعه‌ی راهنما حفظ نمود.

برش فارسی‌بر با کمک اره دستی
برش‌های فارسی با اره دستی

جهت فارسی‌بر کردن قطعات چوبی با ابزار دستی می‌بایست یا از ارّه فارسی‌بر دستی استفاده نمود. در غیر این صورت می‌توان از یک شابلون کمک گرفت.

جهت افزایش طول عمر ارّه و همچنین پیش‌گیری از کند شدنِ تیغه‌ی آن، می‌بایست در مواقعی که از ارّه استفاده نمی‌شود تیغه‌ی آن را با یک غلاف چوب یا پلاستیکی پوشاند تا از تماس دندانه‌های تیغه‌ی ارّه با سایر سطوح جلوگیری شود.

برش‌های خاص با کمک اره‌های دستی در نجاری

ارّه‌های دستی ساده هرچند حیاتی و بسیار پرکاربرد هستند اما نمی‌توان به کمک آن‌ها تمامی برش‌ها را انجام داد. برای مثال برای برش‌های منحنی داخلیِ بسیار ظریف یا برش‌های مربوط به اتصالات از ارّه‌های دقیق‌تر و تخصصی استفاده می‌گردد. ارّه‌های کمان‌دار و ارّه مویی ابزارهای لازم جهت انجام برش‌های منحنی هستند. این ارّه‌ها قادرند تا ضمن ایجاد شکافی باریک، برش‌های پیچیده‌ی منحنی شکل را انجام داده و برش را در دو جهت رفت و برگشت صورت می‌دهند. البته لازم به ذکر است که تفاوت ارّه مویی و ارّه کمانی در نوع چوب مورد استفاده است. ارّه مویی معمولاً برای برش تخته چوب‌های کم‌ضخامت و یا فیبر به کار می‌رود. در حالی که از ارّه کمانی برای برش چوب‌های ضخیم استفاده می‌گردد.

این مقاله را هم مطالعه کنید  شناخت انواع چوب، چوب‌های نرم و چوب‌های سخت

اجرای برش‌های داخلی چوب با اره مویی

برش‌های منحنی داخل چوب با اره مویی
همچنین برای خالی کردنِ اشکال مختلف از داخل قطعات چوب می‌توان به غیر از ارّه مویی، از ارّه‌ی نوکی نیز استفاده نمود. قابلیت اصلی این گونه ارّه‌ها در برش‌های داخلی صاف و منتظم است. به همین منظور می‌بایست ابتدا درون شکل مورد نظر چند سوراخ به کمک دریل ایجاد کرد تا نوک ارّه از آن عبود کرده و بتوان عمل برش را انجام داد.

خالی کردن داخل قطعه کار با اره نوکی