فاق و زبانه

اتصال فاق و زبانه چیست؟ | آشنایی با ماشین فاق و زبانه زن

۲۱ فروردین ۱۳۹۹

اتصال فاق و زبانه

یکی از انواع اتصالات پرکاربرد در صنعت نجاری اتصال فاق و زبانه است که می‌توان آن را با استفاده از ابزارآلات دستی، برقی، شابلون یا تیغه‌های مخصوص به راحتی ایجاد کرد.

قدمت استفاده از این اتصال در پروژه‌های نجاری و صنایع چوبی به هزاران سال قبل باز می‌گردد. نجاران و درودگران از این اتصال اغلب برای کنار هم قرار دادن دو تکه چوب با زاویه ۹۰ درجه استفاده می‌کنند. جالب است بدانید که این اتصال تنها در صنعت چوب و نجاری به کار نمی‌رود بلکه در صنایع مختلف دیگر مانند سنگ تراشی و آهنگری هم کاربرد دارد. در گذشته برای خارج کردن قسمت اضافه چوب و ایجاد فاق درون چوب از مغار استفاده می‌کردند اما امروزه ابزارآلات پیشرفته جای آن را گرفته است. ماشین و ابزارآلات مدرن با استفاده از تیغه‌های خاص با سرعت بالا، فاق و زبانه را به راحتی و با کیفیتی بسیار بالا ایجاد می‌کنند.

بیشترین استفاده از این اتصال در ساخت میز، صندلی و مبلمان است اما با گذشت زمان شکل و انواع مختلفی از این اتصال ساخته و رواج یافت، تا آنجا که امروزه بیش از ۵۰ نوع مختلف از این اتصال در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فاق، حفره یا سوراخی است که در تکه چوب ایجاد شده که وظیفه‌ای شبیه ریل داشته و زبانه همان طور که از نامش پیداست مربع یا مستطیلی است که درون فاق ایجاد شده در قطعه چوب دیگر قرار می‌گیرد.

اتصال فاق و زبانه در برابر فشارهای جانبی، افقی و عمودی مقاوم است اما در برابر نیروی کششی مقاومت چندانی ندارد؛ به همین جهت اگر از این اتصال در پروژه‌ای استفاده می‌کنید که تحت فشار کششی قرار می‌گیرد، حتما اتصال را با استفاده از بست، چسب، پین یا میخ محکم کنید.

فاق و زبانهانواع اتصال فاق و زبانه

اتصال فاق و زبانه شکل‌های مختلفی دارد که برخی از مهم ترین انواع آن عبارتند از:

  • اتصال فاق و زبانه باز
  • اتصال فاق و زبانه مخفی
  • اتصال فاق و زبانه گوه‌ای
  • اتصال فاق و زبانه فارسی
  • اتصال فاق و زبانه یک رو فارسی
  • اتصال فاق و زبانه دو رو فارسی
  • اتصال دو فاق و دو زبانه دو رو فارسی
  • اتصال فاق و زبانه کامل
  • اتصال فاق و زبانه تکی
  • اتصال فاق و زبانه دوبل
  • اتصال فاق و زبانه گوشه‌ای نیم و نیم ساده
  • اتصال فاق و زبانه نیم و نیم سر به سر
  • اتصال فاق و زبانه گوشه‌ای نیم و نیم فارسی
  • اتصال فاق و زبانه نیم و نیم صلیبی
  • اتصال فاق و زبانه نیم و نیم وسط دم چلچله
  • اتصال فاق و زبانه نیم و نیم قفلی
  • اتصال فاق و زبانه وسط
  • اتصال فاق و زبانه جدا
  • اتصال فاق و زبانه بیسکوییتی
  • اتصال فاق و زبانه زاویه‌دار

فاق و زبانهتاریخچه اتصال فاق و زبانه

تاریخچه و قدمت این اتصال به ۷۰۰۰ سال قبل باز می‌گردد. اولین نمونه‌ این اتصال که از نوع اتصال فاق و زبانه گوه‌ای بود در  چاهی در نزدیکی شهر لایپزیگ پیدا شده است. همچنین باستان شناسان در لوازم و خرابه‌های خانه‌هایی که در مسیر راه ابریشم قرار داشتند نمونه‌هایی از این اتصال را پیدا کرده‌اند.

جالب است بدانید که در معماری سنتی چینی از این اتصال برای ساخت تیرها، قاب‌های سقفی و تسمه‌ها استفاده کرده‌اند و بدون استفاده از چسب و بست آثار زیادی ساخته‌اند.

دستگاه فاق و زبانه زن

همان طور که پیش‌تر اشاره کردیم اتصال فاق و زبانه از پرکاردترین انواع اتصالات رایج در صنعت است. در گذشته برای ایجاد دو بخش اصلی این اتصال یعنی فاق و زبانه از اسکنه و مغار استفاده می‌کردند اما ایجاد این دو بخش با ابزارآلات دستی فرآیندی زمان‌بر  و با دقت پایین است که نیاز به مهارت بالایی دارد؛ زیرا کوچکترین اشتباه حین کار، باعث از بین رفتن زمان و هزینه می‌شود.

با ورود تکنولوژی و تغییرات گسترده در زمینه‌های مختلف، استفاده از ابزارآلات دستی برای ساخت فاق و زبانه کم رنگ شده و جای خود را به دستگاه‌هایی مانند اره فلکه، کم کن، زبانه زن و فاق و زبانه زن دادند. این دستگاه‌ها فرآیند ساخت این اتصال و میزان بهره‌وری را به طرز چشمگیری افزایش داده و کار را با کیفیتی بسیار بالا انجام می‌دهند.

ابزارآلات و دستگاه‌های بسیاری برای ایجاد اتصال فاق و زبانه وجود دارند که بر اساس نوع کار، میزان استفاده و نیاز می‌توانید آن را تهیه کنید.

اگر از علاقه‌مندان به کارهای DIY هستید می‌توانید برای ساخت اتصال فاق و زبانه، محل اتصال را با مداد علامت‌گذاری کرده و بعد با استفاده از اره دستی، چکش و مغار آن را ایجاد کنید.

اگر کارگاه نجاری شما کوچک است و فضای کافی برای دستگاهی جدید ندارید می‌توانید تیغ اورفرز اتصال فاق و زبانه را تهیه کنید و آن را روی دستگاه اورفرزتان نصب کنید. اما اگر  کارگاهی با حجم تولید بسیار زیاد دارید بهتر است دستگاه فاق و زبانه زن اتوماتیک را تهیه کنید تا کار را با سرعت و کیفیتی بسیار بالا انجام دهید.

دستگاه فاق و زبانه زن تنها به یک اپراتور برای قرار دادن الوار و دادن اطلاعات به کامپیوتر نیاز داشته و به صورت کاملا اتوماتیک کار ساخت اتصالات را انجام می‌دهد.

فاق و زبانهنکات مهم

  • محل اتصال چوب‌ها باید بدون گره، پوسیدگی، کرم خوردگی یا هر گونه نقص دیگری باشد.
  • ضخامت عمق فاق و زبانه را معمولا برابر ۱/۳ ضخامت چوب در نظر می‌گیرند.
  • فاق و زبانه باید کاملا با هم جفت شوند و از نظر سطح اختلاف نداشته باشند.
  • در برخی موارد برای محکم کردن اتصال از پین، بست، چسب یا میخ استفاده می‌کنند تا به راحتی جدا نشود.
  • برش زبانه باید کاملا دقیق و به اندازه فضای فاق باشد تا اتصال فاق و زبانه کاملا و به درستی شکل بگیرد.
  • افزایش طول زبانه باعث ایجاد افزایش سطح چسب خور شده و باعث ایجاد اتصال قوی‌تر می‌شود.

امیدواریم مطالب فوق برای شما مفید بوده باشد، اگر نیاز به کسب اطلاعات بیشتر یا مشاوره در زمینه ماشین آلات فاق و زبانه زن دارید می‌توانید با ما تماس بگیرید تا کارشناسان متخصص ما، شما را در این زمینه راهنمایی کنند.

به این مقاله امتیاز دهید
[تعداد: 0    میانگین: 0/5]