گندگی چیست و چه مواقعی باید از آن استفاده کنیم؟

دستگاه گندگی چگونه کار می‌کند؟ چه مواقعی باید از آن استفاده کرد؟

۲۹ تیر ۱۳۹۸

به منظور تسطیح قطعات و الوار قطور و یا کاهش ضخامت یک قطعه چوب به صورت یکنواخت، استفاده از دستگاه گندگی انتخاب ایده‌آل خواهد بود. عملکرد این دستگاه شباهت زیادی به دستگاه کف‌ رنده دارد اما در واقع تفاوت آن‌ها و کارکرد اصلی دستگاه گندگی تسطیح و نرم کردن سطح یک قطعه چوب به نحوی است که با سطح مقابل آن موازی گردد. مرحله عملی استفاده از دستگاه گندگی همواره پس از فرآیند رنده کردن است که سطح یک طرف چوب، یا یک رو و یا یک نر چوب ابندا با دستگاه کف‌رنده کاملا تسطیح شده باشد، سپس برای به یک ضخامت درآوردن و به طور کلی موازی کردن سطوح چوب، آن را از دستگاه گندگی عبور می‌دهند. دستگاه‌های گندگی بر اساس فاکتورهایی مانند حداکثر عرض کارگیر، قدرت موتور، وزن و حداکثر سرعت توپی درجه بندی می‌گردند. بدنه دستگاه گندگی به طور معمول به منظور به حداقل رساندن لرزش دستگاه در حین کار و همچنین پیشگیری از حرکت کردن آن از جنس فولاد ساخته می‌شوند تا ایستایی لازم را داشته باشند.

کار با دستگاه گندگی ساده است اما برای به دست آوردن نتیجه مطلوب لازم است نکاتی را نیز در نظر داشته باشید. همواره لازم است هنگام وارد کردن قطعه کار به دستگاه، آن را در راستای تراشه‌های سطحی قرار دهید تا از شکسته شدن آن‌ها جلوگیری به عمل آید. اگرچه حداکثر عمق برداشت در دستگاه‌های گندگی به ۳ یا ۴ میلی‌متر نیز می‌رسد، اما بهتر است عمق برداشت را روی ۱ تا ۱.۵ میلی‌متر تنظیم نموده و برای برداشت بیشتر از سطح چوب، آن را به دفعات وارد دستگاه نمایید.

از سوی دیگر بعضی از کاربردهایی که با دستگاه کف‌رنده انجام می‌شوند با دستگاه گندگی قابل اجرا نخواهند بود. به عنوان مثال با دستگاه گندگی قادر نخواهید بود که پیچ‌خوردگی موجود در بعضی قطعات چوبی را از بین ببرید. از آن جایی که این دستگاه سطوح یک قطعه چوب را به صورت موازی با سطح مقابل آن تسطیح می‌نماید، الوار چوبی پیچ خورده به همان صورت و تنها با ضخامت کمتر از سمت دیگر دستگاه خارج می‌گردند.

اما تفاوت دیگر دستگاه گندگی و کف‌رنده –همانطور که در تصویر زیر نیز قابل مشاهده است- آن است که در دستگاه گندگی بر خلاف کف‌رنده به طور معمول توپی حاوی تیغه‌های دستگاه در بالای قطعه کار قرار می‌گیرد. به سایر قسمت‌های تشکیل‌دهنده این دستگاه دقت نمایید.

قسمت های مختلف گندگی

ساختار توپی گندگی دقیقا مشابه توپی دستگاه کف رنده است؛ تیغه‌هایی که توسط گُوه و پیچ در جای خود محکم می‌شوند.

غلتک‌های قرار گرفته در دو طرف توپی از نوع آج‌دار (شیاردار) هستند تا بتوانند با قطعه کار اصطکاک ایجاد نموده و آن را به سمت جلو حرکت دهند. غلتک جلویی قطعه کار را به سمت توپی هدایت کرده و غلتک عقبی آن را به سمت میز کارده دستگاه می‌راند. در واقع این دو غلتک، نحوه حرکت قطعه کار به داخل دستگاه و خروج آن از سمت دیگر را بعد از داخل شدن سر قطعات چوب توسط اپراتور دستگاه تسهیل می‌نمایند.

سرعت تعذیه دستگاه نیز در دستگاه‌های امروزی معمولا قابل تنظیم بوده که نسبت به نرمی و سختی چوب می‌توان آن را در حالت‌های مختلفی تنظیم نمود. امروزه در بعضی موارد دستگاه گندگی و کف‌رنده را نیز در قالب یک دستگاه دو کاره تولید می‌کنند؛ در این حالت قسمت بالای توپی دستگاه به عنوان کف‌رنده و قسمت پایین آن به عنوان گندگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تصویر زیر نمونه‌ای از یک دستگاه دو کاره کف‌رنده-گندگی را نشان می‌دهد.

دستگاه دو کاره کف رنده گندگی

در طی فرآیند تولید استفاده از گندگی پس از استفاده از دستگاه کف‌رنده خواهد بود. پس از آن که با دستگاه کف‌رنده یک روی قطعه کار و یا یک نر آن تسطیح گردید، آن را در دستگاه گندگی قرار می‌دهند تا روی دیگر قطعه کار و یا نر دیگر آن موازی با سمت دیگر کاملا تسطیح گردد. برای عبور دادن قطعه کار از تیغه‌های دستگاه می‌بایست در سمت میز کارگیر ایستاده و پس از تنظیم عمق برداشت از سطح چوب، با هر دو دست قطعه کار را به سمت تیغه‌ها حرکت دهید. باید در نظر داشت که همواره سطحی که رو با بالا است تسطیح می‌گردد. با عبور قطعه کار از تیغه‌های دستگاه، انتهای آن را هدایت نمایید تا به طور کامل در تماس با سطح زیرین دستگاه قرار گیرد. پس از آن که تمام طول قطعه کار از میز کارگیر عبور کرده و وارد دستگاه شد به سمت دیگر دستگاه رفته (میز کارده) و می‌بایست قطعه کار که از سمت دیگر دستگاه خارج می‌شود را گرفت. به منظور جلوگیری از پیچ خوردگی در قطعه کار، هر دو رو یا هر دو نر آن را وارد دستگاه گندگی کنید.

البته آن چه گفته شد کاربرد عام دستگاه‌های گندگی است. اما در بازار دستگاه‌های گندگی دو طرفه نیز وجود دارند که هر دو طرف قطعه کار را تسطیح می‌نمایند. به طور عامل اصلی تمایز در دستگاه‌های گندگی، حداکثر ضخامت قطعه کار و همچنین حداکثر عرض قطعه کار می‌باشد.

نحوه کار با گندگی