بررسی و شناخت انواع چوب‌های نرم و چوب‌های سخت مجله نوین چوب

شناخت انواع چوب، چوب‌های نرم و چوب‌های سخت

۹ بهمن ۱۳۹۷

در یک تقسیم‌بندی کلّی، الوارهای چوبی در دو دسته‌ی نرم (چوب درختان سوزنی‌برگ) و سخت (چوب درختان پهن‌برگ) متمایز می‌گردند. البته لازم به ذکر است که این دسته‌بندی نه بر مبنای میزان سختیِ واقعی چوب، بلکه بر اساس تقسیم‌بندی گونه‌های درختان به لحاظ گیاه‌شناسی صورت گرفته است. ساختار سلولی در چوب سخت پیچیده‌تر است. تنه‌ی یک درخت از لایه‌های متفاوتی تشکیل شده است. درختانی که در مناطق چهارفصل می‌رویند، در ابتدای بهار با ایجاد لایه‌ی چوب اولیه (چوب بهاره) آغاز به رشد می‌کنند. با تغییر فصل و گرم‌تر شدن هوا لایه‌ی چوب ثانویه (چوب تابستانه) شکل می‌گیرد. چوب تابستانه به دلیل رشد کمتر، دارای سلول‌های کوچک‌تر و ساختار سلولی فشرده‌تری بوده که این امر علّت رنگ تیره‌تر و ضخامت کمتر آن است. در نتیجه‌ی تضاد رنگی و ضخامت بین چوب بهاره و چوب تابستانه، شکل‌گیری خطوطی دوّار در مقطع عرضی درخت بوده که به خطوط سالیانه معروف هستند. سنّ یک درخت نیز از روی همین خطوط تخمین زده می‌شود. این در حالی است که در مناطق تک‌فصلی، شناسایی مرز بین این دولایه چوب بسیار دشوار یا حتی غیر ممکن است.

ظاهر و ویژگی‌های فیزیکی، کاربرد نهایی یک چوب خام را تعیین می‌کنند. ظاهر چوب شامل ذرات چوب، بافت و شکل ظاهری آن (الگوی خطوط، گره‌ها، و حلقه‌های سالیانه روی سطوح الوار چوبی) می‌باشد.

برای اینکه بدانید همه انواع چوب‌ها از چه موادی تشکیل شده‌اند این مقاله را بخوانید: چوب از چه موادی تشکیل شده است؟

چوب سدر قرمز از چوب های نرم مجله نوین چوب

چوب سدر قرمز از چوب های نرم مجله نوین چوب

چوب‌های نرم

این نوع الوار در واقع چوب درختانی است که در دسته‌ی “بازدانگان” قرار می‌گیرند. دانه‌های این گونه گیاهی بدون پوشش بوده و درختان آن عموماً به شکل مخروط هستند. برگ درختان این گروه سوزنی‌شکل بوده و در تمامی فصول به رنگ سبز باقی می‌مانند. چوب‌های نرم، یا همان چوب درختان سوزنی‌برگ، منطقه وسیعی از جنگل‌های تایگا در نیم‌کره‌ی شمالی را شکل می‌دهند. این درختان همچنین در نقاط دیگری از کره‌ی زمین نیز وجود دارند؛ در برخی جنگل‌های مناطق معتدل و همچنین بعضی از جنگل‌های بارانی در نیم‌کره‌ی جنوبی.

  • ویژگی چوب‌های نرم

الوار بدست آمده از درختان سوزنی‌برگ یا چوب نرم، با تضاد پر رنگ موجود میان لایه‌های چوب اولیه و چوب ثانویه در مقطع عرضی آن‌ها شناخته می‌شود. به عبارت دیگر، حلقه‌های سالیانه در بیشتر درختان این گروه نمایان و آشکار است. طیف رنگی این دسته از زرد بسیار کمرنگ تا قهوه‌ای مایل به قرمز گسترده است. هر چند چوب درختان سوزنی‌برگ، تنوع موجود در بافت و شکل چوب درختان پهن‌برگ را ندارد. اگرچه چوب بسیاری از درختان این دسته نرم‌تر از چوب درختان پهن‌برگ است، اما به لحاظ سختی میان تعداد زیادی از درختان هر دو گروه هم‌پوشانی وجود دارد. یکی از موارد استثناء، درخت سرخدار است که چوب آن از چند چوب سخت مورد استفاده در صنعت چوب نیز سخت‌تر است.

به لحاظ فنی، درختان سوزنی‌برگ چوب فشرده‌ای تولید می‌کنند (به خصوص در قسمت‌های زیرین شاخه‌ها). از آن گذشته، چوب درختان این گروه معطّر بوده و دارای دوام بالایی می‌باشد. همچنین بیشتر آن‌ها نسبت به چوب درختان پهن‌برگ از قیمت پایین‌تری برخوردارند. استحکام نسبی بالا، قیمت ارزانتر و دوام به نسبت زیاد از جمله ویژگی‌هایی است که باعث شده از چوب درختان این گونه در صنعت ساختمان استفاده‌های بسیاری گردد.

چوب راش از چوب های سخت مجله نوین چوب

چوب راش از چوب های سخت مجله نوین چوب

چوب‌های سخت

این نوع چوب از درختانی با برگ‌های پهن که معمولاً بارور نیز هستند به دست می‌آید. زیست‌گاه این درختان مناطق مختلفی از جمله جنگل‌های بارانی در مناطق گرمسیری، تا گرم‌زارها و بیشه‌زارها و همچنین مناطق سرسبز در نواحی معتدل است. اما در نواحی شمالی نیم‌کره‌ی شمالی که زیست‌گاه درختان سوزنی‌برگ است، اثری از این گونه درختان نیست.

  • ویژگی چوب‌های سخت

ویژگی بارز چوب این نوع درختان، تنوع و گوناگونی به مراتب بیشتر آن‌‌ها نسبت به چوب‌های نرم در رنگ، شکل و بافت چوب است. چوب درختان پهن‌برگ معمولاً گران‌تر و با دوام‌تر از چوب‌های نرم بوده و البته سرعت رشد آن‌ها پایین‌تر است. همان‌گونه که از اسم این گروه برمی‌آید، نسبت به چوب‌های نرم از سختی بیشتری برخوردارند. هر چند استثنائاتی هم وجود دارند؛ مانند چوب بالسا که در گروه چوب‌های سخت قرار داشته اما می‌توان گفت نرم‌ترین چوب موجود در بازار است.

چوب درختان پهن‌برگ تحت فشار –برای مثال سطح بالایی یک شاخه- دچار تنش شده و از استحکام آن کاسته می‌گردد. به همین دلیل از شاخه‌ی این گونه درختان کمتر در صنعت چوب به کار برده می‌شود؛ زیرا به چوبی که دچار تنش (فشار یا کشش) شده باشد نمی‌توان استحکام و پایداری سابق را باز گرداند.

در یک مقطع عرضی از چوب این گونه درختان، تمایز بین خطوط و حلقه‌های سالیانه (که از شمارش تعداد آن‌ها، عمر درخت به دست می‌آید) به سختی قابل مشاهده است.

اما برای اینکه بدانید انواع چوب پیش از این که به کارگاه نجاری برسند باید چه مراحلی را طی کنند، این مقاله را بخوانید: ۴ مرحله مهم از تبدیل چوب درخت به الوار قابل استفاده در کارگاه نجاری