استفاده از رزانه در فینیشینگ محصول چوبی

خودنمایی در محصول چوبی با فینیشینگ رزانه یا جوهر

۱۶ خرداد ۱۳۹۸

فینیشینگ رزانه اگر به خوبی اعمال شود برای نشان دادن عمق محصول و رسیدن به رنگ چشم‌نواز بسیار ایده‌آل است. در این مقاله تمام مواردی که برای موفقیت در این راه نیاز است را می‌خوانید.

شروع

اگر برای سال‌های متمادی از رنگ چوب‌های از پیش میکس‌شده آماده رایج استفاده کرده‌اید و موفق بوده‌اید، ممکن است برایتان سؤال باشد که چرا از رزانه استفاده کنیم؟ چه احتیاجی به آن‌ها داریم؟ خب، در مقایسه با رنگ‌های آماده و از پیش میکس‌شده (چیزی که برای خرید موجود است)، رزانه در نهایت ظاهر شفاف‌تری ایجاد می‌کند که موجب نمایش بهتر الگوها می‌شود. تفاوت واقعاً وقتی مشخص می‌شود که از رزانه در فینیشینگ چوب‌های چگال استفاده می‌کنید که رنگ‌های آماده را به خوبی قبول نمی‌کنند. مثل افرای پیچ و تاب‌دار. رنگ آماده به چوب شکل‌دار ظاهر مطلوبی می‌دهد، حال آنکه رزانه به سطح کار ظاهر جذاب و موج‌دار لطیفی می‌دهد. برای مثال تصویر سرآیند این مقاله را ببینید که مربوط به رنگ کردن افرا با رزانه است.

رنگ‌ها و رزانه‌ها اشکال ظاهری مختلفی درست می‌کنند. چرا که از راه‌های مختلفی به چوب رنگ می‌دهند. رنگ‌های (استین‌های) رنگدانه خالص فقط تا اندازه‌ای به چوب نفوذ می‌کنند و بیشتر فرآیند رنگ‌آمیزی را با جای گرفتن در منافذ و شکاف‌های کوچک سطح انجام می‌دهند. اگر چوب، چگال و هموار باشد،‌ مثل افرا، ذرات رنگ‌دانه‌ها جاهای کمی برای آرمیدن پیدا می‌کنند. رنگ‌های ژله‌ای، غلیظ‌تر از رنگ‌های استاندارد هستند و روی سطح به شکل یک لایه نازک با نفود خیلی کم فرم می‌گیرند. این رنگ‌ها از لکه شدن جلوگیری می‌کنند اما در عین حال کمی رگه‌های چوب را تیره و تار می‌کنند. رزانه اما کاملاً در حلال خود حل می‌شود و در هر جایی که حلال بتواند نفوذ کند می‌رود و در‌واقع رنگ سلول‌های چوب را عوض می‌کند. رزانه به بافت چوب اجازه می‌دهد که خود را به شکل کاملاً شفاف نشان دهد. بعضی از رنگ‌های آماده (Stain) هم رنگدانه و هم رزانه را در خود دارند، اما بحث اینجاست که ترکیب این دو هم مشکل را در مورد چوب‌های چگال حل نمی‌کند.

استفاده از رزانه در فینیشینگ محصول چوبی

در انتخاب رزانه گزینه‌های مختلف خود را در نظر بگیرید

رزانه‌ها به شکل مایع و یا پودر فروخته می‌شوند، و هر رزانه به شکلی طراحی شده که در یک یا دو نوع حلال، حل شود: آب، الکل غیرطبیعی و یا یک روغن مثل تولوئن و تربانتین. برای اولین تلاش‌های شما با رزانه، به منظور سهولت استفاده، پودر قابل حل در آب بخرید، نتیجه قابل قبول، با مقاومت زیاد در برابر محو شدن.
فرقی نمی‌کند که چوب را چگونه رنگ کنید، در هر صورت لبه‌های قطعه چوب از هر نوع که باشد دچار مشکل یکنواختی رنگ می‌شود و رگه‌های چوب کمی محو می‌شوند. دلیل این مشکل این است که لبه‌ها رنگدانه یا رزانه بیشتری را خیس و جذب می‌کنند. در نتیجه در مقایسه با سطح روی قطعه چوب، رنگ تیره‌تری به خود می‌گیرند. برای ظاهر ماناتر یک یا دو راه زیر را امتحان کنید. قبل از رنگ، قسمت لبه را با سنباده‌ای سنباده بزنید که به نسبت سنباده‌ای که برای دیگر سطوح قطعه استفاده می‌کنید، زبری بیشتری داشته باشد. یا اینکه لبه‌ها را با شلاک میکس‌شده به نسبت نصف نصف با الکل غیرطبیعی مالش دهید و سپس بعد از خشک شدن شلاک، به آرامی با سنباده ۲۲۰ سنباده بزنید.

استفاده از رزانه در فینیشینگ محصول چوبی

توجه کنید: سطح روی قطعه کار با سنباده ۲۲۰ سنباده زده شده است.

حالا وقت اعمال کردن رزانه رنگ است

در ادامه با چگونگی اعمال رنگ با پودر رزانه محلول در آب آشنا خواهید شد. پودر محلول در آب همان نوعی‌ست که ما در اکثر موارد ترجیح می‌دهیم. وقتی که پروژه شما آماده فینیشینگ است، طبق معمول چوب را سنباده بزنید و با یکپارچه مرطوب آن را تمیز کنید. در طول شب بگذارید محصول خشک شود، و سپس به آرامی با سنباده ۳۲۰ سنباده بزنید. این روش باعث ممانعت از بلند شدن دوباره رنگ بعد از اعمال آن می‌شود.
در قدم بعد، پودر رزانه را مانند آنچه که در شکل‌های زیر نشان داده شده میکس کنید. یک پلاستیک یا شیشه برای ترکیب استفاده کنید. به اندازه کافی پودر رزانه برای انجام کار آماده کنید تا مجبور نشوید مقدار کم آمده را از رنگ‌های مشابه دیگر تأمین کنید. نتیجه محلول به دست‌آمده را روی یک تکه دیگر تست کنید تا از رنگی که مورد نظرتان بوده مطمئن شوید.

استفاده از رزانه در فینیشینگ محصول چوبی

آب را بجوشانید و یک دقیقه اجازه دهید تا خنک شود. به ازای هر یک لیتر آب، در حدود ۲۸ گرم پودر را اضافه کنید. قبل از اعمال، اجازه دهید خنک شود.

استفاده از رزانه در فینیشینگ محصول چوبی

رنگ را به طور کامل هم بزنید و میکس کنید و آن را از یک فیلتر قهوه عبور دهید، همان‌طور که در تصویر می‌بینید.

برای اعمال محلول به دست آمده روی چوب، از یک فوم براش یا اسفنج استفاده کنید. در هر جهتی می‌توانید این فینیشینگ را انجام دهید. برای ممانعت از بوجود آمدن خطوط یا چین و تاب رنگ، محلول را به سرعت و به طور مساوی در سطح قطعه کار بریزید و پخش کنید. همچنین حواستان به چکیدن محلول روی مناطق آماده‌نشده باشد. کل سطح محصول خود را به یکباره با محلول کاور کنید. در صورت امکان، فینیشینگ محصول را در قطعات کوچکتر انجام دهید و سپس محصول نهایی را سر هم کنید. با این کار مدیریت و تسلط شما روی فینیشینگ خیلی بیشتر و بهتر خواهد بود. زمانی که سطح قطعه کار با محلول پوشانده شد، به منظور حذف رنگ اضافی، فوراً با یک پارچه نرم آن را پاک کنید. مانند آنچه که در شکل زیر می‌بینید.

استفاده از رزانه در فینیشینگ محصول چوبی

با پاک کردن اضافه رنگ توزیع یکسان رنگ در همه بخش‌ها را گارانتی کنید. اگر برای اعمال رنگ از اسفنج استفاده کرده بودید، می‌توانید همان اسفنج را بچلانید و برای این مرحله استفاده کنید.

نتیجه بدست‌آمده را بهتر کنید

اگر رنگ اعمال‌شده تیره‌تر از چیزی شد که برنامه‌ریزی کرده بودید، بهتر است که فوراً برای روشن‌تر کردن آن اقدام کنید. تکنیک ساده قابل انجام را در شکل زیر ببینید

استفاده از رزانه در فینیشینگ محصول چوبی

یک پارچه مرطوب، رنگ را حتی بعد از اینکه خشک می‌شود، روشن‌تر می‌کند. اما برای سریع‌تر نتیجه گرفتن باید وقتی که هنوز سطح کار مرطوب است این کار را انجام دهید.

در مواردی که تفاوت آنچه که به دست آمده با چیزی که شما انتظار داشتید، خیلی زیاد است، امکان بازگشت به نقطه شروع وجود دارد. رنگ روی چوب را با آب سبک کنید و سپس باقی آن را با کمک سفیدکننده خانگی از روی چوب پاک کنید.

اگر می‌خواهید نتیجه اعمال رنگ اولیه را تیره‌تر کنید، یک بار دیگر محلول رنگی که اعمال کرده بودید را روی آن اعمال کنید. یا محلول یک درجه تیره‌تر درست کنید و آن را اعمال کنید.

همین که با رزانه و رنگ‌هایی که تولید می‌کنند آشنا شدید، شروع به کسب تجربه با تنظیم کردن رنگ کنید. بعد از رنگ‌آمیزی یک سطح، یک رنگ متفاوت دیگر اضافه کنید و ترکیبی از دو رنگ بوجود بیاورید. برای مثال، برای گرم کردن چوب با رنگ خنک، رنگ قرمز اضافه کنید. یا برای خنک کردن تناژ گرم رنگ آبی اضافه کنید.

وقتی که رنگ عالی به نظر می‌رسد، اجازه دهید که رنگ کاملاً خشک شود. خشک شدن، ظاهر یک سطح رنگ‌شده را کمی مرده می‌کند. اعمال یک لایه به عنوان فینیشینگ نهایی، رنگ و درخششی را که در سطح رنگ‌شده مرطوب می‌دیدید، بازمی‌گرداند. اگر از موادی استفاده می‌کنید که حلالشان آب است، دقت کافی داشته باشید. براش کردن یک ماده که حلالش آب است روی رنگی که در آب حل شده موجب محو شدن رنگ می‌شود و رنگ به هم می‌ریزد و ممکن است در جایی از سطح خیلی کم شده و در جای دیگری جمع شود. به جای براش در این مورد از اسپری کردن فینیش استفاده کنید.

اگر تصمیم دارید از رزانه‌های محلول در الکل استفاده کنید، حواستان به این موارد باشد:

آن‌ها را با الکل غیر طبیعی میکس کنید. به هیچ وجه این حلال قابل اشتعال را نباید حرارت دهید.

برای جلوگیری از لایه‌لایه شدن رنگ روی سطح کار به خاطر خشک شدن سریع این حلال، رنگ حاصل از این ترکیب را روی محصول اسپری کنید. از تفنگ اسپری استفاده کنید. برای کارهای بزرگ می‌توانید از تفنگ‌هایی که با هوای فشرده کار می‌کنند استفاده کنید.

برای رنگ کردن کاج، که به خاطر سخت رنگ گرفتن آن معروف است، Steve Mickley پیشنهاد می‌کند رنگ بر پایه الکل را که ساخته‌اید با شلاک میکس کنید و این محلول را روی سطح کار اسپری کنید. شلاک رنگی موجب می‌شود این محلول به جای اینکه چوب را خیس کند و در آن نفوذ کند، به شکل یک لایه نازک روی چوب را بگیرد.

چه زمانی از رزانه استفاده کنیم؟

Steve Mickley میزبان بخش فینیشینگ تالار گفتمان سایت woodmagazine.com برای دستیابی به بهترین نتیجه چوب‌ها را در دو دسته دسته‌بندی می‌کند:

برای این چوب‌ها از رزانه و رنگ‌های چوب آماده استفاده کنید:

سرده (زبان گنجشک)
ماهون
بلوط
گردو

برای این چوب‌ها از رزانه استفاده کنید:

توسکا
افرا
توس، توسکا
گیلاس
کاج
صنوبر

منابع:
خودنمایی در محصول چوبی با رزانه