قالب های دست ساز در نجاری

نحوه ساخت چند قالب دست‌ساز و پرکاربرد در کارگاه نجاری

۵ مرداد ۱۳۹۸

استفاده از قالب U شکل

چسباندن روکش چوب به لبه‌های یک قطعه ام دی اف یا نئوپان همیشه دشواری‌های خاص خود را داشته است. اغلب این کار فرآیندی زمان‌بر و با دقت را می‌طلبد. از طرف دیگر، به کار بردن نهایت دقت نیز گاهی اوقات تضمین‌کننده نتیجه مطلوب نخواهد بود. ظرافت انجام این کار به نحوی است که اگر روکش مورد نظر در حین چسباندن به قطعه کار و بستن آن با گیره حتی به اندازه ۱ میلی‌متر بالاتر یا پایین‌تر از لبه قطعه کار قرار گیرد، در پایان عدم دقت آن کاملا به چشم خواهد آمد.

به همین منظور و در راستای صرفه‌جویی هر چه بیشتر در زمان و همچنین افزایش حداکثری دقت کار، می‌توانید برای چسباندن روکش چوب به لبه قطعه کار از یک قالب U شکل استفاده نمایید. این قالب دارای یک تو رفتگی کم عمق اما نسبتا عریض است و ارتفاع تو رفتگی به نحوی باید باشد که لبه قطعه کار کاملا در آن چفت شود. این قالب از حرکت کردن روکش در حین چسباندن جلوگیری به عمل می‌آورد و دقت کار را به میزان زیادی افزایش خواهد داد.

اما برای پیشگیری از چسبیدن قالب U شکل به روکش و قطعه ام دی اف یا نئوپان، مقداری موم یا شمع را در داخل قالب بمالید. در این صورت سطوح داخلی قالب خاصیت چسبندگی را از دست خواهند داد.

نحوه چسباندن روکش به لبه کار

استفاده از قالب‌های صلیبی برای سر هم کردن چند قطعه ام دی اف یا نئوپان

شاید تجربه کرده باشید که برای سر هم کردن چند قطعه چوب نیازمند یک دست اضافه هستید! به خصوص هنگام چسباندن قطعات بزرگ‌تر این مشکل بیش از پیش نمود پیدا خواهد کرد. به منظور حل این مسئله می‌توانید از قالب‌های صلیبی استفاده کنید. این قالب‌های مربع شکل می‌توانند از میان قطعات زائد و ضایعات کارگاه انتخاب شده و مورد استفاده قرار گیرند. نحوه ساخت این قطعات به این ترتیب است که یک به علاوه (+) را از قسمت روی یک قطعه مربع شکل (نئوپان یا ام دی اف) به کمک دستگاه اره میزی خالی کنید. عرض این تو رفتگی باید به میزان ضخامت قطعات کار باشد تا همانند شکل در یکدیگر چفت شوند.

به طور معمول از این قالب‌ها برای سر هم کردن قطعات نئوپان و ام دی اف استفاده می‌شود. چرا که ضخامت این قطعات عموما ثابت است. می‌توان از این قالب‌ها برای سر هم کردن قطعات چوبی نیز استفاده کرد؛ تنها به این شرط که عرض تو رفتگی‌های موجود در قالب‌های صلیبی باید به طور تقریبی با ضخامت قطعات کار برابر باشند (البته می‌بایست اندکی بیشتر باشد تا قطعات در یکدیگر چفت شوند.). از این رو باید برای سر هم کردن چند قطعه چوب با ضخامت مشخص، قالب‌هایی منحصر به فرد ساخت.

قطعات کار را در موقعیت مورد نظر قرار داده و قالب‌های صلیبی را در محل اتصال آن‌ها قرار دهید. می‌توانید قالب‌ها را در زیر و یا در بالای قطعات و در محل اتصال آن‌ها قرار دهید.

سر هم کردن چند قطعه چوب

استفاده از قالب‌هایی برای اندازه‌گیری قطرهای یک قاب ساخته شده

مقایسه قطرهای یک کابینت ساخته شده و یا یک جعبه و اطمینان از قائمه بودن آن، یکی از نکات اجتناب‌ناپذیر در فرآیند کار نجاری است. اما هنگامی که در کارگاه به تنهایی کار می‌کنید و به ویژه هنگام کار با قطعات بزرگ‌تر، اندازه‌گیری دقیق قطرهای یک قاب کاری دشوار است. برای اندازه گیری راحت و در عین حال بسیار دقیق قطرهای یک قاب می‌توانید از یک نگهدارنده برای متر خود استفاده نمایید.

برای این منظور یه دو قالب نگهدارنده مشابه نیاز خواهید داشت که در دو گوشه قاب مورد نظر قرار خواهند گرفت. به منظور ساخت این دو قالب تنها به دو قطعه نئوپان یا ام دی اف (و یا حتی دو قطعه چوب) و همچنین ۴ تکه کوچک فیبر نیاز خواهید داشت؛ قطعاتی که به سادگی در میان ضایعات کارگاه یافت می‌گردند. هر یک از این نگهدارنده‌ها ترکیبی از یک قطعه نئوپان مربع شکل با ابعاد ۱۰ سانتی‌متر در ۱۰ سانتی‌متر و دو قطعه فیبر ضخیم (با ضخامت ۴ میلی‌متر) هستند. ابعاد قطعات فیبر نیز می‌بایست ۱۰ سانتی‌متر در ۵ سانتی‌متر باشد. دو قطعه فیبر را مانند تصویر زیر به دو لبه قطعه نئوپان با پیچ متصل کنید تا یک نبشی را تشکیل دهند؛ به نحوی که لبه قطعه نئوپان در وسط قطعه فیبر قرار بگیرد. هر کدام از قالب‌های نگهدارنده متر را در یک سوی قطر قاب قرار داده و اندازه‌گیری می‌کنیم. نقطه‌ای که متر به لبه فیبرها می‌رسد اندازه دقیق را نشان خواهد داد.

اندازه گیری قطرهای یک قاب

استفاده از قالب‌هایی برای سمباده زدن سطوح منحنی

سمباده زدن به روش دستی، فرآیندی طاقت‌فرسا را به همراه دارد که حتی گاهی اوقات نتیجه مطلوب را نیز به دنبال نخواهد داشت. توصیه می‌شود برای سمباده زدن یک قطعه چوب و یا نئوپان را پشت ورق سمباده قرار داده و به کمک آن سطح مورد نظر را سمباده بزنید تا تاثیر سمباده بیشتر نمایان شده و سطح به دست آمده کاملا هموار گردد. ضمن آن که در این صورت نسبت به حالتی که ورق سمباده را به تنهایی در دست گرفته و سطحی را سمباده بزنید، نیروی به مراتب کمتری را صرف خواهید نمود.

اما این روش همواره کارساز نخواهد بود چرا که ممکن است در حین کار نیاز به سمباده‌کاری قسمت‌هایی از کار ایجاد شود که دارای سطوحی منحنی و بعضا ناصاف هستند. بهترین انتخاب در این حالت استفاده از قالب سمباده‌ای است که دقیقا منطبق بر فرم و شکل قطعه مورد نظر باشد. برای مثال به منظور سمباده زدن یه قطعه چوب مقعر می‌توانید از قالب سمباده مخصوص به آن استفاده نمایید. برای ساخت این قالب استفاده از فوم فشرده ساده‌ترین گزینه خواهد بود. البته استفاده از قطعات زائد چوبی نیز می‌تواند به عنوان قالب مناسبی مورد استفاده قرار بگیرد.

ابتدا لازم است قطعه‌ای از فوم فشرده را در کنار قطعه کار قرار داده و مانند تصویر زیر مقطع آن را روی مقطع فوم با مداد بکشید.

سمباده زدن قطعات ناصاف

سپس با ساتفاده از اره فلکه و یا اره دستی روی خطوط ترسیم شده را برش دهید تا فرم مورد نظر از فوم فشرده به دست آید. لازم به تذکر است که به جهت آن که قطعه فوم استفاده شده برای این منظور به طور معمول ابعاد کوچکی دارد، برش دادن آن با استفاده از اره فلکه به دقت بسیار زیادی نیاز دارد تا منجر به آسیب‌های احتمالی نشود.

سمباده زدن قطعات ناصاف

سپس برای نرم‌تر کردن محل برش فوم (یا قطعه چوب) برش خورده، ورق سمباده را روی قطعه کار قرار داده و فوم برش خورده را روی آن چند بار بکشید تا محل برش آن سمباده خورده و قالب فوم بیشتر به فرم قطعه کار نزدیک‌تر گردد.

سمباده زدن قطعات ناصاف

در مرحله پایانی پشت ورق سمباده را به قالب فوم فشرده (یا چوب) چسبانده و مانند تصویر زیر محل مورد نظر را سمباده بزنید.

سمباده زدن قطعات ناصاف