آموزش کار با فرز نجاری

خرید فرز نجاری به همراه آموزش تخصصی

۱۶ تیر ۱۳۹۸

آموزش کار با فرز نجاری

فرز نجاری دستگاهی است که برای ایجاد کردن شیار، حفره و همچنین ابزار زنی لبه‌های قطعه کار از آن استفاده می‌گردد. دامنه عملیاتی که در آن از فرز استفاده می‌شود از ساخت اتصالات مختلف تا تزئین لبه‌های کار گسترده است. در واقع می‌توان گفت فرز نجاری دستگاهی است که به طور حتم باید جزء اولین دستگاه‌ها و تجهیزات یک کارگاه نجاری باشد. در واقع همه‌کاره بودن این دستگاه و قیمت نسبتا مناسب آن در قیاس با سایر ماشین‌آلات حجیم نجاری این امکان را در اختیار قرار می‌دهد تا بتوان اتصالات پیچیده و سایر تکنیک‌های پیشرفته را به سرعت و سهولت انجام داد. به عقیده بسیاری، فرز نجاری پرکاربردترین وسیله موجود در یک کارگاه نجاری است. با به خرج دادن اندکی خلاقیت، می‌توان تمامی مراحل کار نجاری به غیر از سر هم کردن با به کمک یک فرز نجاری انجام داد.

آموزش کار با فرز نجاری

آموزش کار با فرز نجاری

به طور کلی، این دستگاه از یک موتور الکتریکی (با سرعت چرخش ۱۸۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰ دور در دقیقه) تشکیل شده که از طریق میله یا شفت موتور، نیروی تولید شده توسط موتور را به تیغه دستگاه منتقل می‌نماید. در واقع نحوه کارکرد این دستگاه بسیار ساده است. اما چیزی که استفاده از دستگاه فرز نجاری را متمایز می‌کند، قابلیت آن در بهره‌گیری از طیف بسیار متنوع و گسترده‌ای از تیغه‌ها است. این تیغه‌ها در شکل‌ها و ابعاد گوناگونی در بازار موجود هستند و هر کدام برای منظور خاصی مورد استفاده قرار می‌گیرند. می‌توان گفت چیزی در حدود چند صد تیغه مختلف برای این دستگاه طراحی و ساخته شده است. در کل تیغه‌های فرز نجاری به دو دسته کپی‌تراش و شیار زن تقسیم می‌گردند.

تیغه‌های کپی‌تراش برای شکل دادن به لبه‌های قطعات چوب مورد استفاده قرار گرفته و از تیغه‌های شیار زن به منظور ایجاد حفره‌ها و شیارهایی در قطعات کار استفاده می‌شود. به لحاظ ظاهری هم این دو نوع تیغه از یکدیگر متمایز هستند. تیغه‌های کپی‌تراش به دلیل آن که روی لبه قطعه کار حرکت می‌کنند دارای یک بلبرینگ در قسمت انتهایی تیغه می‌باشند که حرکت تیغه روی قطعه چوب را تسهیل می‌نماید. در دو تصویر زیر چند نمونه از تیغه‌های کپی‌تراش و شیار زن را به همراه نحوه برش آن‌ها در قطعات کار را مشاهده می‌کنید. به بلبرینگ انتهای تیغه‌های کپی‌تراش توجه نمایید.

آموزش کار با فرز نجاری

آموزش کار با فرز نجاری

 

آموزش کار با فرز نجاری

آموزش کار با فرز نجاری

نکته قابل توجه هنگام خرید تیغه‌ها ابعاد کولت دستگاه است. معمولا کولت عموم دستگاه‌های موجود در بازار قابلیت بستن تیغه‌هایی با قطر ۶، ۸، ۱۰ و ۱۲ میلی‌متر را دارا هستند. تیغه‌های بزرگ‌تر معمولا در دستگاه‌های بزرگ‌تر استفاده می‌شوند که هم توان تولیدی موتور آن‌ها بیشتر است و هم توانایی برش تا عمق بیشتری را دارند. لازم است حتما تیغه‌های خود را در یک جعبه مخصوص نگهداری کنید تا لبه تیغه‌ها در اثر برخورد با سطوح مختلف دچار پریدگی نشده و از قدرت برندگی آن‌ها کاسته نشود. اهمیت این کار از آن‌جایی مشخص می‌شود که بدانید کارایی و کیفیت دستگاه فرز نجاری شما در گرو کیفیت تیغه‌های آن است.

برای شروع کار با این دستگاه لازم است ابتدا پریز دستگاه را از برق جدا کنید. تیغه مورد خود را انتخاب کرده و آن را داخل کولت قرار دهید. کولت قطعه‌ای کوچک و تقریبا هم‌اندازه تیغه است و وظیفه آن متصل کردن تیغه به شفت دستگاه است. در واقع نیروی موتور از طریق شفت به کولت و از طریق کولت به تیغه دستگاه منتقل می‌شود. هنگام بستن کولت به خاطر داشته باشید که شل بودن کولت بسیار خطرناک بوده و ممکن است در حین کار باعث باز شدن تیغه گردد. همچنین بیش از حد سفت کردن کولت نیز ممکن است منجر به شکستن آن شود. کولت به کمک آچاری که معمولا به همراه دستگاه بسته‌بندی شده است باز و بسته می‌شود.

دسنگاه فرز نجاری

دسنگاه فرز نجاری

همان‌طور که گفته شد، محافظت از تیغه‌ها امری ضروری است. پیش از شروع کار قطعه کار را نیز به دقت مورد بررسی قرار دهید و از عدم وجود هر گونه پیچ و میخ و یا قطعه‌ای فلزی در آن اطمینان حاصل کنید. چرا که وجود قطعات فلزی در قطعه کار و برخورد آن با تیغه دستگاه موجب ایجاد جرقه شده و علاوه بر افزایش احتمال آسیب‌دیدگی، به تیغه دستگاه به شدت آسیب وارد خواهد کرد. پس از اتمام کار نیز دقت کنید تا دستگاه فرز را به صورتی روی میز کار قرار دهید که تیغه با سطح میز برخوردی نداشته باشد.

سرعت فرزکاری نیز نکات بسیار مهم در هنگام کار با دستگاه فرز نجاری است. هنگام فرزکاری باید دستگاه را با سرعتی تقریبا یک‌نواخت به سمت جلو برانید. حرکت دادن بیش از اندازه سریع دستگاه هنگام فرزکاری به موتور دستگاه فشار وارد کرده و حتی ممکن است باعث شکستن تیغه دستگاه شود. از سوی دیگر، فرزکاری با سرعت بسیار آهسته نیز می‌تواند منجر به سوختن قطعه کار گردد.

عمق فرزکاری نیز در کیفیت کار موثر است. معمولا توصیه می‌شود در هر بار فرزکاری و یا شیارزنی عمق برداشت از ۳ میلی‌متر تجاوز نکند. برای رسیدن به عمق بیشتر، شیارزنی را در دو یا چند مرحله انجام دهید تا به موتور دستگاه آسیب وارد نشده و همچنین نتیجه کار تمیزتری به دست آید.

پایه فرز نجاری

در طراحی دستگاه فرز نجاری پایه قسمتی تاثیرگذار و تعیین‌کننده است. در واقع تفاوت در نوع فرزهای موجود به واسطه تفاوت در پایه‌های آن‌ها است. فرزهای معمولی پایه‌های ثابت دارند و فرزهای دیگر دارای پایه‌های متحرک هستند. به عبارت دیگر این تفاوت هنگام فرو بردن تیغه دستگاه در قطعه کار نمایان می‌شود. هنگام شیار زنی یا ابزار زدن با فرزهای پایه ثابت ابتدا باید یک سمت پایه دستگاه را روی قطعه کار قرار داد. در واقع در این حالت دستگاه به صورت مایل روی قطعه کار قرار می‌گیرد. با روشن کردن دستگاه به آرامی تیغه را داخل قطعه کار فرو برده تا پایه دستگاه فرز به طور کامل روی سطح قطعه کار قرار بگیرد. اما در دستگاه‌های فرز با پایه متحرک، پایه دستگاه از ابتدا روی سطح قطعه کار قرار گرفته است. پس از روشن کردن دستگاه با پایین بردن دستگیره‌ها تیغه دستگاه نیز به آهستگی وارد قطعه کار می‌شود.

پایه فرز نجاری

پایه فرز نجاری

فرز مشتی نجاری

همان‌گونه که از اسم آن نیز می‌توان حدس زد، فرز مشتی دارای ابعاد کوچک‌تری نسبت به فرزهای معمولی است. به طبع ابعاد بدنه کوچک‌تر این دستگاه، وزن آن نیز کم‌تر است؛ به گونه‌ای که حتی می‌توان آن را با یک دست نیز مهار کرد و دست دیگر را آزاد گذاشت که در مقابل فرزهای عادی که می‌بایست با هر دو دست مهار شوند نوعی مزیت به شمار می‌آید. مهار کردن دستگاه با یک دست به این معنی نیست که قطعه کار را با دست دیگر مهار کنید. به هنگام کار با هر نوع دستگاه فرز نجاری باید حتما قطعه کار با کمک پیچ‌دستی به میز بسته شده یا قطعه کار در گیره رومیزی مهار شده باشد. از سمت دیگر باید دانست که ظرفیت فرزهای مشتی نجاری به نسبت فرزهای معمولی پایین‌تر بوده و تیغه‌هایی با قطر حداکثر ۶ میلی‌متر در این دستگاه قرار می‌گیرد.

فرز مشتی نجاری

فرز مشتی نجاری

هنگام شروع کار با فرز مشتی نجاری از برخورد آن با قطعه کار خودداری کنید. ابتدا باید صبر کنید تا موتور دستگاه به دور نهایی خود برسد و سپس کار خود را آغاز کنید. پیش از شروع کار حتما به این نکته توجه نمایید که تیغه دستگاه به هیچ وجه با قطعه کار در تماس نباشد؛ چرا که با توجه به اینکه موتور دستگاه هنوز به سرعت نهایی خود نرسیده ممکن است به موتور آسیب وارد شده و از طرف دیگر سطح قطعه کار نیز ممکن است دچار پریدگی شود. همچنین پیش از آن که دستگاه را به برق وصل کنید از قرار داشتن آن در حالت خاموش اطمینان حاصل نمایید. تعویض تیغه و نحوه فرزکاری با استفاده از فرز مشتی نیز درست مانند فرز عادی صورت می‌گیرد.

فرز رومیزی

می‌توان اذعان کرد که دستگاه فرز نجاری بیش از هر دستگاه و ماشین دیگری بر نحوه نجاری تاثیرگذار بوده است. توانایی آن در تبدیل شدن به یک دستگاه برش، کام کن، مولدر، و همچنین یک فرز رومیزی در واقع در بین کارگاه‌های نجاری و در زمینه روش‌های مختلف نجاری انقلابی به پا کرده است. هنگامی که یک دستگاه فرز را به صورت برعکس روی یک میز ثابت و مستحکم قرار دهید می‌توانید دستگاه فرز خود را به یک فرز رومیزی کوچک تبدیل کنید. اما در این صورت قابلیت دستگاه خود را افزایش خواهید داد؛ چرا که در صورت ثابت شدن دستگاه فرز می‌توانید قطعه کار را با هر دو دست مهار کرده و برای شکل دادن به آن می‌توانید راحت‌تر عمل کنید.

در حقیقت گسترش کاربردهای فرزهای نجاری که روی یک میز ثابت سوار شده است، منجر به طراحی و ساخت فرزهای رومیزی امروزی گردید. فرزهای رومیزی دارای موتورهای به مراتب قدرتمندتری نسبت به دستگاه‌های فرز معمولی هستند. همچنین شفت آن‌ها قابلیت نصب کردن تیغه‌های بزرگ‌تری را دارد. نحوه کارکرد فرز رومیزی دقیقا مانند همان فرز‌های معمولی است، با این تفاوت که با استفاده از فرزهای رومیزی می‌توان برش‌های عمیق‌تر و بلندتری را در قطعات چوب با یک بار عبور دادن چوب از تیغه دستگاه ایجاد نمود. هر چند با استفاده از یک تبدیل تیغه‌های مورد استفاده در فرزهای معمولی در ماشین فرز رومیزی نیز قابل استفاده هستند اما تیغه‌هایی که مشخصا در فرزهای رومیزی مورد استفاده قرار می‌گیرند دارای ابعاد بزرگ‌تری بوده و به همین دلیل طبعا دارای قیمت بیشتری نیز می‌باشند.

فرز رومیزی

فرز رومیزی

به دلیل برخورداری فرز رومیزی از موتور قدرتمندتر، تیغه‌های این ماشین می‌تواند اشکال به مراتب پیچیده‌تری را نیز روی قطعات چوب برش دهد. همچنین در مورد برش دادن طرح‌های مختلف و بعضا پیچیده که با ماشین فرز رومیزی با یک بار عبور دادن قطعه کار از دستگاه طرح مورد نظر روی چوب ایجاد می‌گردد، با استفاده از دستگاه فرز نجاری می‌بایست قطعه کار را بیش از سه بار از تیغه دستگاه عبور داد. به دلیل فضای اشغال شده بیشتر، قیمت گران‌تر، و همچنین قابلیت جابجایی کم‌تر، از فرزهای رومیزی معمولا در کارگاه‌های نجاری بزرگ‌تر که در زمینه تولید انبوه به فعالیت می‌پردازند بیشتر استفاده می‌شود. از طرف دیگر فرزهای رومیزی دارای یک گونیای ثابت که معمولا فولادی است- هستند و برای تبدیل کردن یک فرز نجاری به فرز رومیزی می‌بایست یک گونیای چوبی نیز برای آن ساخت. البته باید در نظر داشت که گونیای ساخته شده برای دستگاه فرز مذکور هرگز کارایی و دقت گونیای فولادی یک ماشین فرز رومیزی را نخواهد داشت.

فرز رومیزی

اموزش تبدیل دریل به فرز

نحوه کار دستگاه فرز نجاری و دریل الکتریکی تقریبا به یک شکل است؛ هر دو یک تیغه را که در سه‌نظام (در دریل) و یا در کولت (در فرز) قرار گرفته را به چرخش در می‌آورند. اما شباهت‌های دو دستگاه در همین نقطه به پایان می‌رسد. کارکرد دریل به هدف سوراخ‌کاری است و طراحی شده تا نیروی رو به پایین وارد نماید. در حالی که یک فرز به لبه‌های قطعات کار شکل داده و در داخل قطعات چوب شیار ایجاد می‌کند و می‌تواند به قطعه کار نیروی جانبی وارد نماید.

نکته دیگر آن است که دور موتور یک دستگاه اور فرز نجاری از ۸۰۰۰ تا ۳۰،۰۰۰ دور در دقیقه متغیر است. در حالی که این مقدار در مورد یک دریل الکتریکی به ۳۰۰۰ دور در دقیقه می‌رسد. این تفاوت نشان‌دهنده آن است که نتیجه کار برش با فرز نجاری و یک دریل الکتریکی که از تیغه فرز نجاری بهره می‌برد بسیار متفاوت خواهد بود. با استفاده از دریل الکتریکی هرگز نمی‌توان طرح‌های پیچیده را روی لبه قطعات چوب اجرا نمود، یا در بهترین حالت طرح مورد نظر با کیفیتی به مراتب پایین‌تر از فرز نجاری اجرا خواهد شد.

از سوی دیگر، سه‌نظام در یک دریل الکتریکی قادر نخواهد بود تا مانند کولت در یک دستگاه فرز نجاری، تیغه را مهار کند. این امر در مورد طرح‌های پیچیده که فشار بیشتری نیز به موتور دستگاه وارد می‌شود به لحاظ ایمنی نیز خطرناک خواهد بود. تیغه استفاده شده در دریل الکتریکی نیز ممکن است آسیب دیده و دیگر به طور مناسب در کولت دستگاه فرز نجاری قرار نگیرد.

با توجه به نحوه کارکرد اصلی دستگاه دریل الکتریکی، می‌توان گفت استفاده از آن به عنوان فرز نجاری به جهت وارد آمدن فشار جانبی در حین کار، به قطعات داخلی موتور آن نیز می‌تواند آسیب وارد نماید. به طور کلی می‌توان چنین نتیجه گرفت که استفاده از دریل الکتریکی به عنوان فرز نجاری به طرح‌های ساده محدود می‌شود.

توصیه می‌شود در صورت امکان، به جای دریل الکتریکی از دریل ستونی استفاده نمایید. چرا که ثابت کردن دستگاه دریل الکتریکی نیز دشوار خواهد بود و دریل ستونی از این حیث مزیت بیشتری دارد. هر چند در مورد دریل ستونی نیز، با وجود ثابت بودن دستگاه، سه‌نظام به میله تیغه پس از استفاده از آن آسیب وارد می‌کند و به همین علت شاید نتوان دیگر از آن تیغه در فرز نجاری استفاده کرد.

تبدیل دریل به فرز

تبدیل دریل به فرز

راهنمای خرید دستگاه فرز دست دوم

قیمت بالای دستگاه‌ها و ماشین‌آلات موجب شده تا بسیاری از نجارها به جای خرید دستگاه‌های نو، از ماشین‌آلات و دستگاه‌های کار کرده استفاده نمایند. قیمت پایین‌تر دستگاه‌های دست دوم اگرچه نوعی مزیت به شمار می‌روند اما باید به این نکته نیز توجه داشت که هزینه کردن برای دستگاه‌های دست دومی که دارای موتورهای آسیب دیده هستند، ریسک بزرگی به شمار می‌رود. علاوه بر قیمت مناسب، هنگام خرید یک دستگاه دوم می‌بایست کیفیت موتور الکتریکی دستگاه را نیز به دقت مورد بررسی قرار داد.

برای خرید یک دستگاه فرز دست دوم توجه داشته باشید که در صورت امکان دستگاه دارای تیغه‌های سالم بوده و حتما کولت مخصوص به دستگاه موجود باشد. در صورت عدم آشنایی با قسمت‌های فنی دستگاه، برای خرید فرز دست دوم بهتر است از یک کارشناس کمک بگیرید تا موتور دستگاه را به لحاظ کارایی مورد بررسی قرار دهد. همچنین پایه دستگاه نیز باید حتما عمود بر محور چرخش تیغه‌ها برخوردار باشد. در صورت خارج شدن پایه دستگاه از حالت تراز اولیه، دستگاه فرز مورد نظر کارایی لازم را نداشته و نتیجه مطلوبی را در حین کار به دنبال نخواهد داشت.