نکات مهم در مورد تیغه اره نواری و نحوه جمع‌اوری آن

نکات ایمنی مهم و آنچه که باید در مورد تیغه‌های اره فلکه بدانید

۱۴ خرداد ۱۳۹۸

موارد ایمنی دستگاه اره فلکه (اره نواری)

ارّه فلکه نیز مانند تمام دستگاه‌های دیگر نیازمند مراقبت و برقراری شرایط ایمنی در حین کار است. نوار تیغه‌های ارّه‌ فلکه ممکن است به دلایل مختلفی بشکند و به اصطلاح در حین بریدن آن، تیغه به طرف جایی که اُپراتور به طور معمول ایستاده است پرتاب می‌شود. به همین علت، توصیه می‌شود تا در صورت امکان اُپراتور کمی متمایل به سمت گلوییِ دستگاه و کمی دورتر از نوار تیغه بایستد. اگر هم نوار تیغه دچار شکستگی شد، دستگاه را پیش از انجام هر کاری خاموش نموده و قبل از توقف کاملِ فلکه‌ها، درپوش آن‌ها را باز نکنید. به طور کلی، از باز کردنِ درپوشِ فلکه‌ها برای هر منظوری پیش از توقف کامل آن‌ها بپرهیزید.

با وجود اینکه تیغه در بیشتر قسمت‌های دستگاه پوشانده شده است اما در سطح میز و بالاتر از آن حفاظی ندارد؛ در نتیجه تا حد ممکن انگشتان خود را از حفره‌ی پیرامون نوار تیغه روی سطح میز دور نگه دارید. بیشتر حوادث اتفاق افتاده در هنگام کار با ارّه فلکه به دلیل تغذیه‌ی غلط دستگاه و یا عدم مهار کردنِ صحیح قطعه‌ی کار به وقوع می‌پیوندد. قطعه‌ی کار را با سرعتی ثابت و نه‌چندان سریع وارد میز کارگیر نمایید و نیروی متعادلی به سمت جلو به قطعه‌ی کار وارد نمایید. در صورت وارد کردن فشار بیش از حد، نوار تیغه‌ی دستگاه ممکن است بشکند.

برای بیشتر برش‌ها، با یک دست قطعه‌ی کار را مهار کرده و با دستِ دیگر به آن جهت دهید. همواره انگشتان خود را از راستای تیغه‌ی ارّه خارج کنید. با نزدیک شدن به تیغه‌ی ارّه، انگشتانِ دستی که قطعه‌ی کار را به سمتِ تیغه حرکت می‌دهد را روی لبه‌های قطعه‌ی کار قرار دهید تا از اصابت تیغه با انگشتان جلوگیری شود.

برش‌کاری با ایجاد شرایط ایمنی با استفاده از اره فلکه (اره نواری)

نکات ایمنی برای کار با اره فلکه

پیش از روشن کردن دستگاه و شروع کار ابتدا محل قرارگیری هدایت‌کننده‌های نوار تیغه را مشخص و تنظیم کنید. هدایت‌کننده‌های بالای میز کارگیر را به اندازه‌ی حدوداً ۰.۵ سانتی‌متر بالاتر از ضخامت قطعه‌ی کار ببندید. با یک دست هدایت‌کننده را نگه داشته و با دست دیگر پیچ تنظیمِ آن را در محل مورد نظر محکم کنید. هدایت‌کننده‌ی تیغه را تا جایی که ممکن است به قطعه‌ی کار نزدیک ببندید؛ چرا که نه تنها به لحاظ ایمنی انگشتانِ دست شما را بیشتر از خطر تماس با تیغه‌ی ارّه دور نگه خواهد داشت، بلکه لرزش نوار تیغه ضمن برش را به حداقل رسانده و بنابراین امکان اجرای برش دقیق‌تری را فراهم می‌کند.

تیغه‌های دستگاه اره فلکه (اره نواری)

به طور معمول اره‎های نواری افقی برای تبدیل کردن گرده‌بینه به الوار و قطعات کوچک‌تر چوبی از تیغه‌هایی با پهنای بیشتر استفاده می‌برند. پهنای نوار تیغه در این ارّه فلکه‌ی افقی حتی تا ۳۰ سانتی‌متر هم ممکن است برسد. بدیهی است که در این شرایط ضخامت تیغه هم به نسبت قطور خواهد بود. اما برای استفاده در کارگاه‌های نجاری و یا حتی مصارف شخصی، ابعاد نوار تیغه بسیار کمتر است. برای استفاده در یک کارگاه نجاری پهنای نوار تیغه‌ی ارّه فلکه از ۱.۵ میلی‌متر تا ۱۲ میلی‌متر متغیر خواهد بود. اما در همین بازه‌ی به ظاهر کم نیز انتخاب تیغه‌ای با پهنای مناسب برای اجرای برش مورد نظر نکته‌ای حائز اهمیت است. در بین تیغه‌های مربوط به ارّه فلکه (ارّه نواری) هیچ تیغه‌ای وجود ندارد که بتوان با استفاده از آن تمامی برش‌های مورد نظر را انجام داد. از طرف دیگر نیز هیچ تیغه‌ای به طور مشخص برای برش‌های طولی و یا عرضی طراحی و ساخته نشده است. به بیان ساده‌تر، با تمامی تیغه‌ها می‌توان برش‌های طولی و یا عرضی را انجام داد اما ضخامت قطعه و نوع الگوی برش عوامل تعیین‌کننده هستند. در انتخاب نوار تیغه‌ی ارّه فلکه، یک نجار می‌بایست به ۳ عامل توجه ویژه نماید: شکل ظاهری دندانه‌های تیغه، پهنای نوار تیغه، و همچنین نحوه‌ی قرارگیریِ دندانه‌ها در نوار تیغه.

به طور کلی می‌توان گفت برای برش‌کاری چوب، دندانه‌های تیغه‌ها در سه شکل وجود دارند. هر کدام از این نوع تیغه‌ها به طور مشخص یک نوع برش را بهتر از سایرین انجام می‌دهند.

تیغه‌های استاندارد (Standard Blade): این نوع تیغه‌ها برای برش‌های راسته در راستای تراشه‌های چوب و یا برش‌های زاویه‌دار نسبت به تراشه‌های قطعه‌ی کار مناسب هستند. همچنین از این تیغه‌ها برای برش‌های منحنی و یا برش‌هایی که جهت‌گیریِ تیغه نسبت به تراشه‌های چوب در حین برش تغییر می‌کند نیز استفاده می‌شود.

تیغه با دندانه‌های یکی در میان (Skip-tooth Blade): این تیغه‌ها در واقع همان تیغه‌های استاندارد هستند با این تفاوت که دندانه‌ها به صورت یکی در میان حذف شده‌اند. این تیغه‌ها برای برش‌کاری منحنی‌های باز در راستای تراشه‌های چوب هستند. سرعت برش‌کاری به کمک این تیغه‌ها افزایش یافته اما شکاف ایجاد شده در اثر برش عریض‌تر خواهد بود.

تیغه با دندانه‌های زاویه‌دار (Hook-tooth Blade): این نوع تیغه‌ها به لحاظ ظاهری به تیغه‌هایی که دندانه‌های یکی در میان دارند بسیار شبیه هستند. اما تفاوت آن‌ها در زاویه‌ی دندانه‌ها است. دندانه‌های این تیغه‌ها دارای شیب کم‌تری بوده و عمق دندانه‌ها نیز شیب‌دار است. این نوع تیغه‌ها برای برش‌های منحنی و راسته و به خصوص برش‌های طولی بسیار مناسب هستند.

انواع تیغه اره نواری

شکل زیر به طور واضح نشان می‌دهد که تغییر در پهنای تیغه چه تأثیری را بر برش‌کاری اشکالِ منحنی خواهد گذاشت. به طور کلی، نوارهای باریک‌ترِ تیغه برای برش‌های منحنیِ بسیار ظریف توصیه می‌شوند و نوارهای پهن‌تر تیغه‌ها برای برش قطعات ضخیم چوبی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در واقع به هنگام انتخاب یک تیغه برای برش‌های منحنی، به حداکثر مقاومت تیغه در برابر چرخش در قطعه‌ی کار توجه نمایید. اما ذکر این نکته ضروری است که چون تیغه‌های پهن‌تر مقاومت بیشتر در هنگام برش‌های منحنی و همچنین در برابر شکستن دارند، تیغه‌های باریک همیشه بهترین گزینه نخواهند بود.

به عنوان یک قانون کلی، برای یک برش یک کمان با زاویه‌ای خاص، از پهن‌ترین تیغه‌ی ممکن استفاده کنید. محدودیت در ظرفیت یک تیغه برای چرخش در قطعه‌ی کار نکته‌ای بسیار مهم است. وارد آوردن فشار بیش از اندازه به تیغه‌ی ارّه فلکه برای در حین برشِ یک منحنی که تنگ‌تر از فضای مورد نیاز آن برای چرخش است، می‌تواند منجر به گیر کردنِ تیغه در میان شکافِ برش، پیچشِ تیغه و در نهایت شکستنِ آن شود.

انواع تیغه اره نواری

نحوه‌ی قرارگیری دندانه‌های تیغه به معنای مقدار زاویه‌گیری دندانه‌ها به سمتِ طرفین است. هر چه زاویه‌ی دندانه‌ها به طرفین بیشتر باشد، شکافِ ایجاد شده در اثر برش با تیغه‌ی ارّه فلکه، عمیق‌تر خواهد بود. عمیق‌تر شدنِ شکافِ برش، در حقیقت احتمال گیر کردنِ نوار تیغه در قطعه‌ی کار را به هنگام برش‌کاری کاهش می‌دهد. یک نوار تیغه‌ با دندانه‌هایی که به مرکز نزدیک‌تر هستند، شکافِ باریک‌تری را در قطعه‌ی کار ایجاد کرده و به کمک آن می‌توان برش‌کاریِ نرم‌تری را انجام داد، اما احتمال گیر کردنِ آن در قطعه‌ کار زیاد خواهد بود و به همین دلیل گزینه‌ی مناسبی برای برش یک کمانِ زاویه‌دار گزینه‌ی مناسبی نیست. از طرف دیگر نوار تیغه‌ای با دندانه‌هایی که زاویه‌ی بیشتری به طرفین دارند، امکان انجام برش‌کاری با سرعتِ بسیار بیشتری را فراهم می‌کند. همچنین با شکافِ پهن‌تری که در حین برش روی قطعه‌ی کار ایجاد می‌کند، احتمال گیر کردنِ تیغه در قطعه‌ی کار بسیار کمتر است. هر چند که این تیغه پس از برش، خراش‌های بیشتری را روی لبه‌ی قطعه‌ی کار ایجاد می‌کند و برای از بین بردنِ آن به سمباده‌کاریِ بیشتر نیاز خواهد بود.

حتی در بهترین شرایط و با وجود پرهیز از تنظیمات نادرست دستگاه نیز فشار زیادی روی نوار تیغه‌ی ارّه فلکه خواهد بود. بعضی از موارد اجتناب‌ناپذیر که در حین کار موجب شکستن نوار تیغه‌ی ارّه فلکه می‌شود عبارت است از برش یک منحنی که با توجه به پهنای تیغه به سختی امکان‌پذیر است، تنظیمات نادرست هدایت‌کننده‌های نوار تیغه، سرعت تغذیه‌ی زیاد و وارد آوردن فشار بیش از اندازه به قطعه‌ی کار و به سبب آن به نوار تیغه‌ی دستگاه، برش‌کاری در شرایط کُند بودنِ دندانه‌های تیغه‌ی ارّه فلکه، قرار گرفتنِ نوار تیغه‌ی دستگاه در کششِ زیاد برای مدت طولانی، و کار کردنِ دستگاه برای مدت طولانی بدون آن‌که برشی با آن صورت بگیرد. پس از نصب تیغه روی دستگاه بلافاصله آن را در وضعیت کشش قرار داده و تنظیم نمایید. البته وجود کشش زیاد در تیغه و یا عدم کشش در آن، عمر تیغه را کاهش خواهد داد.

نحوه جمع آوری و باز و بسته کردن تیغه اره نواری

یک نوار تیغه‌ به طور معمول فضای زیادی را در کارگاه اشغال می‌کند. به علت صرفه‌جویی و استفاده بهینه از فضای کارگاه، هنگامی که از نوار تیغه استفاده نمی‌شود بهتر است آن را در سه حلقه تا کنید. تا کردنِ نوار تیغه بسیار ساده است. هنگامِ تا کردنِ نوار تیغه حتماً از دستکش استفاده کنید. ابتدا نوار تیغه را به دو دست نگه دارید؛ به نحوی که لبه‌ی بدونِ دندانه‌ی تیغه رو به شما باشد.

نحوه جمع آوری تیغه اره نواری با عکس

برای جلوگیری از حرکت کردنِ نوار تیغه هنگام تا کردن، یک پای خود را روی قسمتی از آن که روی زمین قرار گرفته بگذارید. دستان شما باید در موقعیت ساعت ۱۰ و ۱۰ دقیقه قرار داشته باشد. ۴ انگشت زیر نوار تیغه و انگشت شست را روی آن قرار دهید.

نحوه جمع آوری تیغه اره نواری با عکس

سپس دو طرف تیغه را با دو دست به سمت وسط آورده و با کشاندنِ آن‌ها به سمت پایین، نوار تیغه در سه حلقه تا می‌شود. البته برای تا کردنِ نوار تیغه روش‌های دیگری نیز وجود دارد.

نحوه جمع آوری تیغه اره نواری با عکس

نحوه جمع آوری تیغه اره نواری با عکس

نحوه جمع آوری تیغه اره نواری به روایت تصویر

نوار تیغه‌ی خود را پیش از انبار کردن و یا برای زدودن زنگ آهن، با یک کهنه‌ی چرب به طور کامل پاک کنید. برای از بین بردون زنگ آهن بهتر است از سیم ظرفشویی استفاده نمایید. پس از تا کردنِ نوار تیغه آن را با مفتول ببندید.

برای باز کردن نوار تیغه نیز پس از پوشیدن دستکش‌های ایمنی، تیغه را به نحوی با دو دست مهار کنید تا یکی از حلقه‌ها در دست راست و دو حلقه در دست چپ قرار بگیرد.

نحوه جمع آوری تیغه اره نواری به روایت تصویر

سپس حلقه‌ی رویی را [از دست چپ] به دست راست داده و ۹۰ درجه در خلاف جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید.

نحوه جمع آوری تیغه اره نواری به روایت تصویر

نحوه جمع آوری تیغه اره نواری به روایت تصویر

دست چپ را رها کنید تا حلقه‌ی سوم نیز آزاد شود و تیغه به طور کامل در دست راست قرار گرفته و باز شود.

نحوه جمع آوری تیغه اره نواری به روایت تصویر

نحوه جمع آوری تیغه اره نواری به روایت تصویر