معرفی یراق آلات صنعت چوب و کاربرد آنها

18 دسامبر 2021

معرفی یراق آلات صنعت چوب و کاربرد آنها

در صنعت چوب محصولات مختلفی ساخته و تولید می‌شوند. فرآورده‌های چوبی دامنه کاربرد گسترده‌ای دارند و برای تولید آنها از ابزار و ماشین‌آلات متنوعی استفاده می‌شود. همچنین برای تمام محصولات چوبی در حین ساخت باید از یراق آلات مناسب استفاده کرد. انتخاب یراق آلات برای هر پروژه از چنان اهمیتی برخوردار است که اگر از انواع اشتباه آن استفاده کنید، تمام زحماتتان بر باد می‌رود و هرچقدر هم طراحی عالی باشد و ساخت پروژه به‌خوبی انجام شود، نتیجه مطلوب را نمی‌گیرید. پس از ابتدا باید یراق آلات مناسب کارتان را پیدا کنید. در این یادداشت انواع یراق آلات صنعت چوب را معرفی و کاربردهای آنها را بیان می‌کنیم.

دستگیره

دستگیره یکی از ابزارهایی است که قابلیت اتصال به سطوح دیگر را دارد و برای باز و بسته ‌کردن درب کابینت، کمد یا کشو از آن استفاده می‌شود. دستگیره‌ها نیز مانند کابینت‌ها و کشوها انواع و اقسام مختلف و طرح‌های متفاوتی دارند و با آنها می‌توانیم درها و کشوها را بکشیم و باز و بسته کنیم. دستگیره صرف نظر از سبک و شکل و طرح آن، معمولا دسته‌ای میله‌ای‌شکل یا قطعه‌ای پهن است که می‌توان آن را با انگشتان دست گرفت. تفاوت بین انواع دستگیره در ظاهر و در نحوه گرفتن آنها است. انتخاب انواع دستگیره‌ مهم است؛ چراکه برای باز و بسته ‌کردن درب و کشوی کابینت و کمد ضروری هستند و در عین حال به زیبایی اتاق و آشپزخانه کمک می‌کنند. می‌توان با عوض‌کردن دستگیره‌های کابینت آن را بازسازی کرد و ظاهر زیبایی به آن بخشید. معمولا از پیچ برای وصل‌کردن دسته‌ها به در کابینت و کمد استفاده می‌شود. پیچ از  داخل سازه به دسته وصل می‌شود و با مقاومت لنگر پیچشی ایجادشده، دسته را به بدنه محکم می‌کند. پس از آن می‌توان در یا کشو را با کمک دسته باز و بسته کرد.

ریل کشو

ریل کشو موجب حرکت ریلی کشوهای کمد و کابینت به سمت داخل و خارج می‌شود و در صورت استفاده از آنها می‌توانید به‌راحتی به وسایل داخل کمد و کابینت دسترسی داشته باشید. چند عامل در طراحی و ساخت این قطعات موثرند. این عوامل عبارتند ازسبک نصب (نصب در کنار، مرکز، زیر و پایین بدنه‌ی سازه)، طول ریل، میزان باز شدن کشو (کامل، سه چهارم و غیره)، وزن (حداکثر ظرفیت بار)، پرداخت و فینیش.

ریل‌ کشویی به جز این ویژگی‌ها مکانیسم‌های مختلف و عملکردهای متفاوتی دارند. در این زمینه می‌توان به ریل‌های چوبی، غلتکی، بلبرینگی، ساچمه‌ای و غیره اشاره کرد.

لولا

لولاها یکی دیگر از یراق آلات صنعت چوب هستند، انواع و کاربردهای مختلفی دارند و سازه‌هایی نظیر درب کابینت و کشو را به هم متصل می‌کنند. قطعات مختلف در محور لولا حرکت می‌کنند. در این بخش چند نوع لولای مهم را معرفی می‌کنیم. لولاهای بلبرینگی برای کارهای سنگین استفاده می‌شوند و یکی از انواع لولای لب به لب هستند. یکی دیگر از انواع لولا، لولای بشکه‌ای است و از آن در کابینت و جعبه جواهرات استفاده می‌شود. لولاهای لب به لب طراحی ساده و کاربرهای زیادی دارند. لولا مخفی در درب‌های ورودی و داخلی، کابینت و مبلمان استفاده می‌شود. لولای چاقویی نیز لبه‌ای شبیه قیچی دارد، در دو نوع مستقیم و افست تولید می‌شود و در کابینت‌ها و درهای داخلی استفاده می‌شود. لولاهای تسمه‌ای بخش‌های برگی‌شکل بلند و باریکی دارند و برگ‌ها به ثبات بیشتر قطعه در کاربردهای سنگین کمک می‌کنند. این نوع لولا بیشتر در فضای بیرونی و گیت‌ها دیده می‌شود. لولای پیانویی یک پایه اصلی و برگ‌های هم‌اندازه دارد و از آن در میز کار و میز تاشو، در کابینت و غیره استفاده می‌شود.

پیچ

پیچ‌ها نیز یکی دیگر از یراق آلات مهم صنعت چوب هستند. شاید گاهی انتخاب بین پیچ یا میخ استاندارد برای اتصال دو یا چند سطح به یکدیگر مشکل باشد. در ابتدا باید بدانید که میخ‌ها برای مقاومت به نیروی برشی بین دو جسم طراحی شده‌اند اما پیچ‌ها به‌خاطر مساحت سطحشان در برابر نیروی کششی بهتر عمل می‌کنند. همچنین پیچ‌ها باعث نصب و اتصال دقیق‌تر قطعات شده و برای کارهای ظریف‌تر مانند نجاری کاربرد مناسبی دارند. در این بخش نگاهی به چند نمونه از پیچ‌های متداول که در صنعت چوب نیز کاربرد دارند می‌اندازیم:

پیچ‌های سر شش گوش یا پیچ‌های آچارخور: این پیچ‌ها همانطور که از نامشان پیدا است، دارای فرورفتگی‌‌های شش‌ضلعی در قسمت سر خود هستند و کاربرد آنها موجب سوراخ‌کاری سریع‌تر و احتمال لغزش کمتر می‌شود. معمولا از این پیچ‌ ها در سقف‌ها، کفپوش‌ها، دکینگ و دیگر سازه‌های باربر استفاده می‌شود.

پیچ‌های سر شش گوش مخصوص کارهای سنگین: این پیچ‌ها برای حمل بارهای سنگین‌تر از پیچ‌های استاندارد سر شش گوش طراحی شده‌اند. سر واشر آنها پهن‌تر از سایر مدل‌ها است. ضخامت این پیچ‌ها بیشتر است و قطری بین ۶۶ تا ۸۷ میلی‌متر دارند.

پیچ‌های سر شش گوش از جنس فولاد ضد زنگ: فولاد ضد زنگ نسبت به خوردگی مقاومت بالایی دارد و در محیط‌های بسیار مرطوب استفاده می‌شود. برای استفاده از این پیچ مانند مدل‌های دیگر لازم نیست قبل از نصب پیچ جایی را سوراخ کنید. سر شش ضلعی فرورفته پیچ از لیز خوردن مته در طول جاسازی یا برداشتن پیچ جلوگیری می‌کند. از این پیچ معمولا در اتصال چوب به چوب استفاده می‌شود.

پیچ‌های سر تخت: این پیچ‌ها در مقایسه با انواع استاندارد شش ضلعی، لبه‌های زاویه‌دار ندارند. این موضوع سبب می‌شود که پیچ به‌صورت صاف و همسطح با قطعه قرار بگیرد و احتمال شکافتن یا خردشدن نیز کاهش یابد. تفاوت دیگر در این است که هشت نقطه تماس در این پیچ وجود دارد و از مته ستاره برای آن استفاده می‌شود. بنابراین کار بهتر کنترل می‌شود. این پیچ برای کارهای پرداخت و فینیش عملکرد مناسبی دارد و معمولا در کابینت‌سازی و سایر کارهای سنگین از آن استفاده می‌شود. رزوه‌های محکم‌تر این پیچ موجب افزایش مقاومت اتصال و حداکثر مقاومت کششی می‌شوند.

پایه کابینت و پایه مبل

یکی از یراق آلات مهم صنعت چوب که در آشپزخانه کاربرد زیادی دارد، پایه‌های کابینت هستند. پایه‌های کابینت پایه‌های ترازکننده هم نامیده می‌شوند. از آنها برای تنظیم ارتفاع کابینت‌ها و کمدها به میزان ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متر نسبت به کف استفاده می‌شود. این پایه‌ها از هر طرف به میزان ۲٫۵ سانتی‌متر قابل تنظیم هستند و در نقاطی که کف تراز نیست، عالی عمل می‌کنند. معمولا جنس این پایه‌ها پلاستیکی است. البته بعضی از برندها پایه‌هایی با جنس مس، چوب و برنج نیز تولید می‌کنند. در واقع پایه‌های کابینت تنوع زیادی دارند و در اشکال، رنگ‌ها و جنس‌های مختلفی موجود هستند. توصیه می‌شود از پایه‌ها در گاراژها و زیرزمین‌هایی استفاده کنید که کف آنها به‌خاطر شیب به سمت زهکشی اصلی ناهموار است.

ممکن است پایه‌های میز و مبل در نگاه اول برایتان ساده و بی‌اهمیت باشند اما به این نکته توجه کنید که این پایه‌ها نقش پشتیبان سازه را ایفا می‌کنند و یکی از یراق آلات مهم مبلمان هستند. این پایه‌ها موجب تنظیم ارتفاع میز و مبل از کف می‌شوند. پایه‌های مبل و میز در انواع و اقسام مختلفی ساخته می‌شوند و به‌صورت سفارشی نیز قابل تولید هستند، جنس‌ها و مدل‌های مختلفی دارند و معمولا از چوب، فلز یا پلاستیک برای ساخت آنها استفاده می‌شود. پایه‌ها در مدل‌های خراطی شده، مربعی، مخروطی، مدرن و غیره در بازار موجود هستند. همچنین، معمولا می‌توانید به راحتی پایه‌های مبل را تعویض کنید و شکل و سبک جدیدی به مبلمانتان ببخشید.